Patstelling in VS is levensgevaarlijk

Gisteren leende de Amerikaanse staat 35 miljard dollar (24 miljard euro) op de financiële markten. Vandaag volgt een bedrag van nog eens 35 miljard en morgen 29 miljard. Het totaalbedrag, in een orde van grootte die vergelijkbaar is met het vorige week in Europa zwaar bevochten tweede hulppakket voor Griekenland, tekent de normale gang van zaken in de Verenigde Staten. De schaal waarop de Amerikaanse federale overheid leent, verhoudt zich tot de omvang en betekenis van het land. Aflopende staatsleningen moeten opnieuw worden gefinancierd. Daar bovenop hebben de VS een begrotingstekort van nagenoeg 10 pro cent van het bruto binnenlands product. Dat is ruim tweemaal zo hoog als het gemiddelde van de eurolanden.

Het gemak waarmee de VS bij beleggers terecht kunnen voor de financiering van de staatsschuld is altijd vanzelfsprekend geweest. De dollar is nog steeds de wereldmunt. De Amerikaanse kapitaalmarkt is de grootste ter wereld. En Amerikaanse staatsleningen zijn op de financiële markten de maat aller dingen. Zij fungeren wereldwijd als risicovrije maatstaf. De grootste economie is immers altijd de meest kredietwaardige geweest.

Dat staat nu allemaal op het spel. Terwijl Europa de afgelopen maanden navelstarend doorbracht, stevent Amerika af op een gebeurtenis waarbij de problemen op het oude continent verbleken. Aankomende dinsdag zal het officiële Amerikaanse staatsschuldplafond van circa 14.300 miljard dollar moeten worden verhoogd. Gebeurt dat niet, dan zal de overheid niet in staat zijn om aan al haar verplichtingen te voldoen. De toestemming van het Congres die nodig is om het plafond te verhogen, is nu inzet van een verbitterd debat tussen het Witte Huis en de Republikeinse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden. De besprekingen zitten muurvast. Er is een risico dat beide partijen er voor volgende week niet uitkomen. Of dat direct tot een crisis op de financiële markten leidt, hangt af van de prioriteiten die Washington geeft aan zijn verschillende uitgaven. Maar op de beurzen begint het inmiddels al te spoken en de kredietbeoordelaars roeren zich.

Hoewel het wenselijk is dat het Witte Huis en het Congres de VS met een alomvattende overeenkomst terugzetten op een pad waarop de overheidsfinanciën weer houdbaar worden, lijkt een tijdelijke regeling het hoogst haalbare. Daarbij wordt de schuld-limiet mondjesmaat verhoogd of wordt president Obama met juridisch kunst- en vliegwerk in staat gesteld de uitgaven toch te continueren. Zo’n oplossing verschuift het probleem slechts naar de nabije toekomst en is verre van ideaal. Maar alles is te prefereren boven het ondenkbare: dat ’s werelds belangrijke staat vanaf 2 augustus zijn rekeningen niet meer betaalt.