Man onvruchtbaar door frequente genafwijking

Eén op de vijf mannen is minder vruchtbaar door een genafwijking.

De kans om na een jaar proberen een zwangerschap voor elkaar te krijgen is bij die mannen ongeveer 60 procent lager. Nederlandse vruchtbaarheidsartsen stellen de diagnose ‘verminderd vruchtbaar’ als een zwangerschap bij een jaar uitblijft. Bij onderzoek naar de oorzaak blijft de onvruchtbaarheid bij ongeveer eenvijfde van de paren onverklaard. Het ligt even vaak aan de man als aan de vrouw. De genafwijking die vorige week – begeleid met een persconferentie – is onthuld in het tijdschrift Science Translational Medicine leidt tot een vorm van mannelijke onvruchtbaarheid die met de gebruikelijke spermatests niet op te sporen is. Door de genfout krijgen spermacellen een verkeerd laagje. Daardoor kunnen ze niet goed door het baarmoederhalsslijm zwemmen. Ook worden ze eerder vernietigd door het afweersysteem van de vrouw. En ten slotte hechten ze zich niet goed in de eileider.

20 tot 25 procent van alle mannen heeft in iedere lichaamscel twee kopieën van het defecte gen. Dat betekent dat het afwijkende gen in de bevolking vrijwel net zo vaak voorkomt als het normale gen. De vraag is hoe het komt dat zo’n vruchtbaarheidsverminderend gen niet is weggeselecteerd. Wellicht heeft het een nog onbekend voordeel, maar het kan ook dat het ‘gebrek’ pas aan het licht komt in een maatschappij waarin de vruchtbaarheid gemedicaliseerd is en mensen zich al snel zorgen maken. (NRC)