Waarom dragen schilders witte overalls?

Waarom hebben schilders witte overalls aan? Dat wil Irene Snijder uit Gouda weten. „Dan zie je de verfvlekken toch juist heel goed, als ze hebben geknoeid? Tenzij ze met witte latex in de weer zijn natuurlijk.”

Je ziet vlekken inderdaad goed op wit. Maar hardnekkige vlekken krijg je, zonder de kleur van de kleding aan te tasten, ook het beste uit iets wits. Blauw en groen, veel gebruikte kleuren voor de overalls, zouden snel lelijk worden door het wassen op hoge temperaturen. Dat schilders een witte overall dragen, heeft dus een praktische reden.

Pieter Wokke (68), penningmeester en secretaris van de Stichting Schildersmuseum, weet er alles van. Hij is al vanaf zijn dertiende „met verf bezig”. De verf die schilders vroeger gebruikten, was olieverf, op basis van lijnolie. Zeepte je de verfvlekken op je kleding in met groene zeep, dan loste de verf erin op. Dat komt omdat groene zeep ook olie bevat. „Traditioneel wreef je de kleding op zondag in met groene zeep, liet die een nachtje liggen en deed die op maandag in een teil met verwarmd water”, vertelt Wokke. Maandag wasdag. Dat gebeurde vanaf eind negentiende eeuw op een petroleumstel, tot in circa 1950 de wasmachine z’n intrede deed. De witte overall gaat op 90 graden Celsius de machine in. „Verfvlekken zijn wel moeilijker te verwijderen dan vroeger. Verf wordt tegenwoordig gemaakt op basis van kunsthars en dat is beter bestand tegen chemicaliën.”

Schilders zijn altijd wit blijven dragen. „Het straalt frisheid uit”, aldus Wokke. Koen de Koster, medewerker van Hurricane Bedrijfskleding, merkt de populariteit ook bij bestellingen. „We hebben zo’n honderd schildersbedrijven als klant. Van hen koopt 90 tot 95 procent witte overalls.”

Aan de witte overalls, die in de jaren dertig uit Amerika kwamen, is niet veel veranderd. Het zijn over het algemeen simpele, katoenen overalls die nog geen 20 euro kosten. Zitten er op een gegeven moment te veel hardnekkige verfvlekken op, dan koop je gewoon een nieuwe. Enige vernieuwing is dat er nu ook overalls beschikbaar zijn met kniestukken. Wat ze daarvoor droegen? Een kiel. Wokke: „Die hebben ze lang gedragen, vanaf 1600 al. De overall was een uitkomst voor schilders; met een kiel op de ladder is lastig.”