OS X Lion: de Mac in een iPhone-jas

Lion, de nieuwste versie van Apple’s besturingssysteem OS X, laat de computer met een paar trucjes meer op een smartphone lijken. Het draait om gebaren, apps en bestrijding van het Command-S syndroom. Ben je een natuurlijke scroller? Of juist een traditionele schuiver? Deze levensvraag moet elke gebruiker beantwoorden die voor het eerst Mac OS X

Meer overzicht in OS X Lion dankzij Mission ControlMeer overzicht in OS X Lion dankzij Mission Control

Lion, de nieuwste versie van Apple’s besturingssysteem OS X, laat de computer met een paar trucjes meer op een smartphone lijken. Het draait om gebaren, apps en bestrijding van het Command-S syndroom.

Ben je een natuurlijke scroller? Of juist een traditionele schuiver?

Deze levensvraag moet elke gebruiker beantwoorden die voor het eerst Mac OS X Lion opstart. In het nieuwe besturingssysteem voor Apple computers (Macs) verschuiven de vensters namelijk zoals op een smartphone – alsof je een papiertje een zet geeft. Terwijl het op de computer al tientallen jaren net andersom gebeurt: je trekt de scrollhendel naar beneden en het document verschuift naar boven. Probeer maar.

OS X 10.7 Lion – de naam van een katachtige is een traditie die al tien jaar bestaat – gaat er vanuit dat aanraakbewegingen anno 2011 natuurlijker aanvoelen dan oude muisgewoonten. Apple rekent erop dat je een trackpad bij de hand hebt die multi-touchgebaren begrijpt, net als op iPhones. Zo kun je met een tikje of een knijpbeweging van twee vingers inzoomen in een webbrowser, een foto roteren en tussen applicaties wisselen. Het enige wat ontbreekt is een aanraakscherm. Die komt er ook niet, als het aan Steve Jobs ligt: hij vindt het te onhandig om op een verticaal scherm te typen.

Veel bewegingen leren op je trackpadVeel bewegingen leren op je trackpad

Na een paar dagen werken met Lion (de nieuwe OS X versie kwam vorige week uit) is het nog even wennen bij sommige multitouchbewegingen. Zo is de veeg met twee vingers waarmee je in Snow Leopard nog door de browsergeschiedenis bladerde, in Lion opeens veranderd in het bladeren tussen schermvullende applicaties. En consequent is het niet helemaal: de muis en de externe trackpad reageren op dezelfde computer anders op bewegingen. Het vergt even sleutelen aan de standaardinstellingen voordat de bewegingen zijn aangepast aan je eigen smaak.

LaunchPad, programma's openen a la iPhoneLaunchPad, programma's openen a la iPhone

Apple heeft voor Lion veel gekeken naar iOS, het besturingssysteem van zijn iPhones en iPads. Eén zo’n trucje: houd bijvoorbeeld de letter e langer vast en er verschijnen allerlei variaties als ë, ê of è (werkt niet in alle programma’s). Of neem Launchpad, een overzicht van alle programma’s, waarbij de iconen gerangschikt zijn zoals op de iPhone. Dat is vooral een optische vernieuwing, net als de manier waarop je met een veegbeweging kunt wisselen tussen schermvullende applicaties - nog zo’n gimmick die de laptop of desktop meer op een iPad of iPhone laat lijken. Maar de snelste manier om een programma te openen is ook in Lion meestal via het toetsenbord: de zoekfunctie Spotlight (Command-Spatie), gevolgd door de eerste letters van de naam van het programma. En de snelste manier om van programma te wisselen: via Command-Tab.

Resume, Autosave, Versions

Nuttiger is de automatische bewaarfunctie in Lion Programma’s en documenten onthouden zelf hoe ze afgesloten worden (‘Resume’ en ‘Autosave’ in vaktermen). Zelfs het besturingssysteem start op zoals je het afsloot. Lion maakt ook een einde aan het maniakaal bewaren van documenten om te voorkomen dat je je werk kwijtraakt. In Windows-kringen heet dit het Control-S syndroom. Mac-gebruikers kennen het als de Command-S-tik. Lion bewaart de status van de geopende documenten. Je kunt zelfs terugbladeren naar vorige versies en eerdere wijzigingen bekijken of overnemen (‘Versions’). Deze opslagtechnologie werkt in Apple’s eigen producten zoals Pages, een alternatief voor Microsoft Word. Maar in MS Word moet je je documenten nog wel zelf bewaren.

Nog een nuttige verbetering is Mission Control: eindelijk een helder overzicht van alle geopende applicaties en schermen. Het is een variant op Spaces en Exposé, maar beter dan die twee samen. Nog iets voor de ervaren gebruiker: bestanden delen via Airdrop. Dat lijkt op het populaire Dropbox, maar dan via een ad hoc wifi-netwerk. Een paar andere verbeteringen: een nieuwe versie van Mail met een Outlook-achtige indeling en een betere QuickLook-mogelijkheid. QuickLook toont de inhoud van bestanden zonder ze te openen. Handig voor muziek en films, ware het niet dat de voorvertoning stopte als je iets anders wilde doen op de achtergrond. Nu blijft Quicklook gewoon actief. Ook Safari is erop vooruitgegaan, met onder meer een leeslijst voor later te lezen artikelen en beter downloadbeheer.

De Finder oogt sober, iCal en het adresboek juist niet. De Finder oogt sober, iCal en het adresboek juist niet.

Strakker

Lion ziet er over het algemeen wat strakker uit, een hoop tierelantijntjes en schaduwtjes zijn uit de interface verdwenen. Het is grijs en metaal dat de klok slaat. De Finder ziet er ook een stuk soberder uit. Maar applicaties als iCal en Adresboek zijn juist overdreven kleurrijk uitgevoerd, zonder dat dat extra functionaliteit toevoegt. Wellicht volgt een opgefriste versie van die applicaties bij de introductie van iCloud, dit najaar.

Lion is alleen te koop als update voor OS X 10.6, bijnaam Snow Leopard. Het is een 4 GB download (24 euro) in de Mac App Store, de webwinkel die ook al is afgekeken van de iPhone. Apple hoopt dat de softwaremarkt voor computers net zo’n succes wordt als die van zijn mobiele apparaten. Maar het zou pas echt opzienbarend zijn als de apps van de iPhone en iPad ook op een gewone desktop of laptop werken.

Met één versie van OS X Lion koop je een OS voor al je computers, maar 10.7 werkt alleen op nieuwere Macs - na 2006 - met een 64 bit Intel Core 2 Duo, Core i3, Core i5, Core i7, of Xeon processor en meer dan 2 GB geheugen. Op de testcomputers, een MacBook Pro Core 2 Duo uit 2010 en een iMac i7 uit 2009, was de installatie zo gepiept. Er zijn wel een paar programma’s die een update voor gebruik met Lion vergen. De voorlopige oogst op een van de testsystemen: Parallels (virtuele Windows), een driver voor een M-Audio geluidskaart, MediaLink voor uPnP-verbindingen en nog wat klein spul als videocodecs.

Lion is geen upgrade die het leven van de Mac-gebruiker ingrijpend zal veranderen. Veel mensen zal het ook te ver gaan dat Apple de minimalistische scrollbar liefst helemaal weglaat – die verschijnt alleen als je een venster beweegt. Gelukkig draai je die standaardinstelling zelf weer terug via Systeemvoorkeuren/Algemeen. En wie toch liever traditioneel scrollt: kijk bij Systeemvoorkeuren/Trackpad.

Hier is een overzicht van de verbeteringen in Lion door Apple zelf.
En een must-read: de uitgebreide Lion-review van 19 pagina’s bij Ars Technica