Kosovaren en Serviërs botsen bij grensposten

De spanningen tussen Servië en de voormalig Servische provincie Kosovo zijn opgelopen nu Kosovaarse politie-eenheden gisteravond een grensovergang tussen Servië en Kosovo hebben bezet. Ze probeerden ook een tweede grenspost in te nemen, maar werden tegengehouden door Servische burgers die de weg versperden.

Vorige week besloot de Kosovaarse regering alle import uit Servië te verbieden. Dat besluit volgde op het uitstel van een onderhandelingsronde tussen Kosovo en Servië.

De Albanese meerderheid in Kosovo riep in februari 2008 eenzijdig de onafhankelijkheid uit. Veel westerse landen, waaronder de Verenigde Staten en Nederland, hebben die onafhankelijkheid erkend, veel andere landen niet. Volgens de regering in Belgrado is en blijft Kosovo deel van Servië.

De Servische president Boris Tadic noemt het Kosovaarse importverbod een „vijandig gebaar” en een „provocatie”, maar zegt dat Servië er niet op zal reageren.

Gezanten van beide regeringen praten sinds begin dit jaar onder begeleiding van bemiddelaars van de Europese Unie. De EU, zelf intern verdeeld over de status van Kosovo, moedigt beide partijen aan om zoveel mogelijk praktische problemen onderling op te lossen.

De onderhandelingen leken tot nu toe goed te gaan. Een paar weken geleden werden de eerste akkoorden bereikt. Dat waren onder meer afspraken over het erkennen van elkaars diploma’s en het verstrekken van gegevens uit het bevolkingsregister.

Formeel staat de status van de provincie niet op de agenda. Veel onderwerpen raken daar echter indirect aan. Een daarvan is het eigen ‘douanezegel’. Tot Kosovo zich onafhankelijk verklaarde werd export voorzien van een zegel van het VN-bestuur, het formele gezag in Kosovo. Vanaf het moment dat de provincie zich een land noemde en een eigen zegel in gebruik nam, heeft Servië alle export uit Kosovo geblokkeerd. Volgens de regering in Pristina schendt Servië daarmee de akkoorden over vrijhandel in de regio.

In de geplande onderhandelingsronde vorige week zou ook over het douanezegel worden gesproken. Omdat het de EU-bemiddelaars duidelijk werd dat er nog geen kans was op een akkoord zijn de onderhandelingen uitgesteld tot september. Volgens de Kosovaren is die vertraging de schuld van de Serviërs, die op dit onderwerp geen concessies zouden willen doen. De regering in Belgrado beschouwt het douanezegel als een uiting van een soevereine staat.

De EU en de NAVO proberen de ruzie tussen Servië en Kosovo te sussen. NAVO-troepen die nog in Kosovo zijn gelegerd staan volgens een woordvoerder klaar om in te grijpen als de spanningen bij de grensovergangen uit de hand lopen.