Kortkolom wetenschap

Kruidenthee bevat vaak onvermelde planten

Rotterdam. In meer dan eenderde van zestig onderzochte soorten kruidenthees zitten ingrediënten die niet op de verpakking vermeld staan. Tot die conclusie komen drie leerlingen van de Trinity School in New York onder supervisie van wetenschappers van de Rockefeller University. De scholieren identificeerden de basenvolgorde van twee genen in het DNA van bladgroenkorrels, waarvan de volgorde kenmerkend is voor plantensoorten. Kamille kwam het meest voor als onvermeld ingrediënt van de kruidenthees, maar de studenten troffen ook vervuiling met straatgras, varens en peterselieachtigen aan. Vier soorten kruidenthee bevatten het DNA-profiel van de theeplant Camellia sinensis, zonder dat dit op de verpakking vermeld werd. Of er opzet in het spel is, of dat de vreemde planten per ongeluk in de thee terecht zijn gekomen, kan uit het onderzoek dat eind vorige week werd gepubliceerd in Scientific Reports niet geconcludeerd worden. (NRC)

Griepvaccin Pandemrix gaf wellicht narcolepsie

Rotterdam. Het vaccin tegen Mexicaanse griep, waarmee in het najaar van 2009 meer dan een half miljoen Nederlandse kinderen tegen griep zijn beschermd, moet alleen in noodgevallen nog aan kinderen worden gegeven. Dat besloot de Europese medicijnbeoordelingsautoriteit EMA eind vorige week. De EMA kan niet uitsluiten dat het vaccin bij kinderen soms de ziekte narcolepsie veroorzaakt. Narcolepsie is een zeer zeldzame ziekte (jaarlijks bij 1 op de 100.000 mensen) waarbij patiënten tegen hun wil overdag in slaap vallen. De EMA schat dat Pandemrix ongeveer 3 tot 7 extra narcolepsiepatiënten per 100.000 gevaccineerden kan veroorzaken. De toename van narcolepsie is echter alleen in Finland en Zweden gezien. Pandemrix is na de uitbraak van de Mexicaanse griep overigens niet meer gebruikt: het was een speciaal vaccin om in te zetten tijdens een grieppandemie. (NRC)

Grote ramp lijkt meer aannemelijk dan kleine

Rotterdam. Mensen verwarren systematisch de ernst van een rampenscenario met de kans dat dat scenario werkelijkheid wordt. Hoe ernstiger de gevolgen van klimaatverandering of een ongeluk met een kerncentrale worden voorgesteld, hoe waarschijnlijker mensen het vinden dat dat scenario werkelijkheid wordt. Dat tonen psychologen aan in een vorige week online verschenen artikel in Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory and Cognition. Voorlichters van bijvoorbeeld het internationale klimaatpanel IPCC moeten dus goed opletten hoe ze hun onderzoeksresultaten presenteren, schrijven de psychologen. Ze denken dat de opwinding over zulke rampenscenario’s bij mensen per ongeluk mentaal van ‘heel erg’ naar ‘hoge kans’ verschuift. Of dat ernstige scenario’s waarschijnlijker lijken omdat ze beter in het hoofd blijven hangen. (NRC)

Medicijn remt gebruik van cocaïne in muizen

Rotterdam. Er is een molecuul ontdekt dat de verslavende werking van cocaïne bij muizen teniet doet. Het stofje activeert bepaalde receptoren in de hersenen (eiwitten waar signaalmoleculen aan binden). Dat schreven onderzoekers zondag in Nature Neuroscience. Muizen die aan cocaïne verslaafd waren gemaakt en het potentiële medicijn kregen, dienden zichzelf daarna minder cocaïne toe. Ook waren zij minder hyperactief. De onderzoekers zagen dat de concentratie van dopamine in de hersenen afnam als het medicijn was toegediend. Dopamine is een signaalmolecuul dat betrokken is bij het ervaren van plezier en genot. Wellicht kan het medicijn in de toekomst toegediend worden aan drugsverslaafden, om ze ervan te weerhouden cocaïne te gebruiken. (NRC)