'Het is elke dag een evenwichtsoefening'

Zhang Ling, chef ad interim van de stadsredactie van het Oriëntaals Ochtendblad, lacht allervriendelijkst als zij beseft dat het gesprek ook, maar niet alleen over de successen van de jongste en grootste ochtendkrant voor de Shanghaise middenklasse gaat.

„Wanneer bereiken we de grens van onze journalistieke ruimte?”, herhaalt zij om even tijd te winnen. Dan somt zij op wanneer de vijftig journalisten sterke stadsredactie op lange partijtenen gaat staan. „Bij gedwongen huisuitzettingen, onbevestigde corruptieaffaires en als het om, zoals jullie dat noemen, dissidenten gaat”, legt zij uit. Zhang Ling (33) kent de „gevoeligheden”. Niet alleen omdat zij de stadsredactie bestuurt, maar ook omdat zij de partijsecretaris van de redactie is. Ook de redactie van een commercieel mediabedrijf is volgens de eisen van de Communistische Partij van China georganiseerd.

Het Oriëntaals Ochtendblad, in 2003 opgericht, oogt fris. Net als Shanghai heeft het dagblad twee gezichten: trendy, modern en kosmopolitisch en tegelijkertijd strak gecontroleerd. De krant is niet verplicht omvangrijke partijdocumenten en lange speeches af te drukken. En ze doet het ook zelden, zonde van de ruimte voor al het stadsnieuws, zegt Zhang Ling. Dagelijkse oplage zweeft rond de 500.000 exemplaren, op zaterdag en zondag minder, Shanghaiers houden niet van kranten lezen in de weekends die zijn gevuld met shoppen en uitgaan.

„Als we op een misstand, een corruptiegeval of een schandaal stuiten, waarover we niet of nog niet kunnen schrijven, maken we er rapporten van voor de partijleiding. Dat is ook onze taak”, zegt Zhang Ling. Wat wel en niet kan is iedere dag weer een evenwichtsoefening, waarbij volgens haar onder druk van Weibo, het Chinese Twitter, de grenzen steeds verder opschuiven. „We kunnen niet achterblijven bij Weibo, maar we moeten wel alles controleren”, zegt Zhang Ling. Het Chinese Twitter met meer dan 150 miljoen gebruikers is een bron van nieuws voor de gebruikers, onder wie de hele stadsredactie, en voor de censuur wordt het netwerk steeds ongrijpbaarder.

Belangrijkste wapenfeit voor het blad in de afgelopen tijd was de verslaggeving over een grote brand in een appartementencomplex, november vorig jaar. 56 flatbewoners kwamen daarbij om het leven. Alle 50 journalisten van de stadsredactie werden ingezet. In de nasleep ontdekte het team constructiefouten, overtredingen van de brandweerverordeningen, corrupte inspecteurs, een malafide bouwbedrijf, kortom een reeks van „misstanden”. In totaal 26 overheidsfunctionarissen verloren hun baan.

„We kregen waarschuwingen van hogerhand dat we te sensationeel bezig waren, maar we hebben doorgezet en nu worden alle flats in de stad opnieuw geïnspecteerd”, zegt Zhang Ling. Ze wijst naar enigszins verlepte bloemstukken die de redactie ontving in dank voor de „onafhankelijke en moedige” berichtgeving.