Blaasontsteking: antibiotica verslaan bessen

Cranberry’s helpen tegen hardnekkige urineweginfecties, maar preventief antibiotica slikken werkt beter. Of dat blijvend is, is de vraag, want de bacteriën die de infecties veroorzaken worden snel ongevoelig voor de antibiotica.

Dat blijkt onderzoek waarin preventief gebruik van cranberrysap en antibiotica een jaar lang is vergeleken. Het is in Nederland uitgevoerd, onder leiding van onderzoekers van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam. De publicatie verscheen gisteren in het Amerikaanse medisch-wetenschappelijke tijdschrift Archives of Internal Medicine. Na een jaar hadden de cranberrysliksters gemiddeld vier urineweginfecties gehad en de antibioticagebruiksters krap twee. Al na een maand was bij de antibioticaslikkers echter al bijna 90 procent van hun E. coli-bacteriën resistent. Bij cranberrygebruikers was eenderde van de bacteriën resistent.

Een commentator in het tijdschrift schudt een extra argument vóór cranberry uit zijn mouw: de Nederlandse onderzoekers gebruikten volgens hem een veel te lage dosis cranberry. Hij schat dat in de antibiotica 400 keer zoveel actieve ingrediënten zaten als in de cranberry.

Cranberry staat wijd en zijd bekend als huismiddel dat urineweginfecties voorkomt. Op internet is te lezen dat het vooral komt doordat de bes zo zuur is. In werkelijkheid schrijven deskundigen het effect het toe aan een stofje (een type-A proanthocyanidine) in de cranberry. Het verhindert dat de ontstekingveroorzakende bacteriën aan de wand van de plasbuis, blaas en urineleiders hechten. Om zijn werk te kunnen doen moet het stofje in de urine terechtkomen. Omdat maar een deel van de proanthocyanidine uit de geconsumeerde bes in de urine belandt, is een behoorlijke dosis cranberry nodig.

Vooral vrouwen hebben last van urineweginfecties. Bij vrouwen die drie keer of vaker zo’n infectie hadden (pijn of een branderig gevoel bij het plassen, pijn in de flanken) keken de onderzoekers of cranberry net zo goed hielp om de volgende infectie te voorkomen als preventief antibiotica slikken. De deelneemsters kregen antibioticapillen of cranberrypoeder. Dat laatste in capsules, waarin een vaste hoeveelheid proanthocyanidine zat. Door ook neppillen en -capsules te laten slikken wisten de deelneemsters niet wat ze kregen.

De commentator verwijst naar onderzoeken waarin een positief effect van cranberry is aangetoond als de deelneemsters acht keer zoveel proanthocyanidinen binnen kreeg als in het Nederlandse onderzoek. Zijn aanbeveling komt neer op een glas of twee puur sap per dag. De meeste cranberrydrank in de supermarktschappen bevat op zijn hoogst 25 procent cranberry en verder water, suiker en ander (goedkoper) sap.