Onterechte spierballentaal over het Nicis Institute

Ewald Engelen pakt fors uit in zijn bijdrage van 22 juli, met spierballentaal die wel erg veel lijkt op de ronkende rechtpraterij die hij de burgemeester van Amsterdam en stedelijke beleidsmakers verwijt. Engelen stelt dat de universiteit zich onderworpen heeft aan de norm van de maatschappelijke relevantie en dat daardoor de greep van beleidsmakers op het sociaal-wetenschappelijk onderzoek sterk gestegen is. Engelen noemt de programma’s van Nicis Institute een „uitmuntend voorbeeld”, maar hij blijkt ze niet goed te kennen.

De onderzoeksprogramma’s van Nicis Institute zijn opgesteld door gerenommeerde wetenschappers en niet door beleidsambtenaren. De laatsten – wethouders, stafleden van corporaties en andere stedelijke professionals – hadden zeker invloed op de verwoording en prioritering van onderzoeksvragen, maar zij beoordeelden de ingediende voorstellen niet. Die werden voorgelegd aan een groep vooraanstaande, internationale wetenschappers.

Engelen slaat de plank vooral mis met zijn uitspraak „Wee degene die het waagt om hun probleemdefinities te ontmaskeren”, want dat is nu precies wat in veel projecten gebeurt. De ene keer gaat het gaat om de vraag waarom steden er niet in slagen om de afgestudeerden van instellingen voor hoger onderwijs als inwoner te behouden (dat blijken ze wel te doen), of om waterbedeffecten bij stadsvernieuwing (die blijken er wel te zijn, ook als de minister zegt dat ze er niet zijn).

Kortom, de programma’s van het Nicis Institute zijn veeleer een uitmuntend tegenvoorbeeld van de beweringen van Engelen. Het resultaat van onderzoek kan ongewenst zijn, tenminste bij sommige beleidsmakers en bestuurders. Maar het is er wel, want Nederland kent uitstekende wetenschappers die kritisch en onafhankelijk onderzoek doen, dat ook maatschappelijk relevant is. Speaking truth to power, dat werkt beter dan spierballentaal.

Wim Hafkamp

Wetenschappelijk directeur Nicis Institute