Turks leedvermaak

Met riant uitzicht op de paniek aan de andere kant van de grens kunnen sommige Turkse kranten hun leedvermaak over de financiële crisis in Europa moeilijk verbloemen. Na het topberaad in Brussel over het Marshallplan voor de redding van Griekenland vertellen kranten als Sabah hun lezers: hoe harder Europa kermt van de pijn, hoe groter het plezier in Turkije. „Europa kookte een maaltijd, en wij eten er nu van”, is vrij vertaald de kop.

Investeerders weten volgens Sabah Turkije steeds beter te vinden als veilige haven. De krant is niet vergeten dat dezelfde Europese leiders die nu Griekenland en de eurozone van ondergang probeerden te redden, zich steeds luider tegen Turkse toetreding keerden. Het Turkije waar Angela Merkel en Nicolas Sarkozy zo wars van zijn, groeide het eerste kwartaal van dit jaar sneller dan welke andere economie ter wereld.

„In Europa en Amerika zal het ten minste tot 2020 winter zijn, maar niet bij ons”, zegt de columnist Cemil Ertem in de Star. Turkije bungelde tien jaar geleden zelf aan de rand van de afgrond en moest door het IMF gered worden, maar sindsdien wankelde geen enkele Turkse bank meer.

De 109 miljard euro aan krediet die Griekenland mee naar huis kreeg wordt in de Turkse kranten „een French kiss voor de buren” genoemd of „een Europese reddingsboot voor Griekenland”.

„Op de eurotop werden de problemen uitgesteld”, schrijft de ultranationalistische krant Aydinlik. „Het enige doel van de bijeenkomst was om de markten te kalmeren.”

Maar steeds minder Turken lijken ervan overtuigd dat hun eigen land de dans blijft ontspringen.

Tot aan de verkiezingen van 12 juni was het enthousiasme over het succes van de Turkse economie niet te stuiten. In de afgelopen week kwamen plotseling de zorgen bovendrijven hoe die spectaculaire groei eigenlijk tot stand kwam: dankzij overconsumptie en een gapend gat op de betalingsbalans.

De minister van Economische Zaken, Ali Babacan, maakte aan de vooravond van de reddingstop in Brussel al duidelijk dat de crisis in Europa mogelijk de volgende crisis in Turkije is. „Als de problemen daar niet worden opgelost, dan moeten wij ons voorbereiden op donkere scenario’s.” De voorzitter van de Wereldbank, Robert Zoellick, kwam langs in Turkije met dezelfde waarschuwing. De helft van de export van Turkije gaat tenslotte naar Europa. En in die andere exportmarkt, Noord-Afrika, gaat het ook niet goed.

„Staat de crisis voor de deur?” was het thema van een discussieprogramma op CNN Türk. „Griekenland kwam in deze problemen terecht omdat ze niet kritisch voor zichzelf waren”, waarschuwde economieprofessor Fatih Özatay in dat programma. „Misschien wordt het tijd dat Turken ook wat kritischer tegenover zichzelf worden, voor we in dezelfde rotzooi zitten.”

Bram Vermeulen