Pareltjes op de beurs zijn voor helden op sokken

Beleggingsadviseur Geert Schaaij (van het programma Business Class) heeft het altijd over „pareltjes op de beurs”. Beursanalist Kees de Kort (BNR) omschrijft de huidige economie als „dramatisch”. Wat moet je je als belegger aantrekken van financieel (on)afhankelijke analisten?

Beleggen is een strijd tussen hebzucht en angst. De hoop op winst drijft goudzoekers naar de ruwe zee van fluctuerende beurskoersen. Daar ronddobberend blijkt menige aandelenwaaghals een held op sokken te zijn. Overmand door angst klampt hij zich vast aan iedereen die redding (lees: tips en winst) belooft. Soms zit het tij mee en spoelt de belegger ongedeerd aan land. Maar te vaak zijn beleggingstips wrakhout. Dat is meermalen wetenschappelijk bewezen.

Vorig jaar nog. Toen concludeerden de economen Dirk Gerritsen, Willem Gerritsen en Arie Buijs uit een breed onderzoek dat je in crisistijden beter niet dan wel kan afgaan op gratis advies van een analist. Zo’n analist – vaak in dienst van een bank of beleggingsinstelling – laat beleggers kosteloos weten of ze een bepaald aandeel moeten kopen, houden of verkopen. Dit soort raad blijkt behalve schadelijk vaak gekleurd, tonen diverse studies. Zo geven analisten opvallend veel koop- en weinig verkoopadviezen. Dat laatste drukt namelijk de koers van een aandeel, wat een bank niet graag op haar geweten heeft. Elk beursfonds is immers een potentiële klant.

Vorig najaar publiceerde het Amerikaanse persbureau Bloomberg een studie naar de koop-, verkoop- en houdadviezen van 2.500 analisten voor negentig grote financiële aandelen over de periode begin 2008 tot half 2010. De meeste beurswichelaars bleken er in driekwart van hun adviezen helemaal naast te zitten.

Naast deze kudde stuurloze, institutionele analisten opereert een bonte groep losse commentatoren, soms beroemd van radio of tv. Een van hen is Kees de Kort, dagelijks hoorbaar op BNR Nieuwsradio. Deze Maarten van Rossem van de beurswereld is voorspelbaar en best vermakelijk, maar zinloos voor je beurszaken. Wat moet je er persoonlijk mee dat „Amerika de verkeerde trukendoos opentrekt”, „we in een lekkende boot zitten” of „het vertrouwen in de goede afloop verdwijnt”. Deze dagelijkse portie angst houdt je klaarwakker en richt je op de korte termijn. En dan ga je soms hele domme dingen doen.

Tot slot Geert Schaaij, het „financieel genie” van het sluikreclameprogramma Business Class van Harry Mens. Periodiek en gratis onthult Schaaij zijn topvijf van koopwaardige aandelen. Dit ondanks de aangifte tegen Schaaij in 2006 door de Autoriteit Financiële Markten, omdat hij bij Mens aandeeltjes promootte die hij zelf bezat. En ondanks zijn schorsing begin vorig jaar door het Dutch Securities Institute (DSI) wegens oneerlijke aandelentransacties. Mens lijkt er niet mee te zitten. In 2007 en 2008 interviewde hij ook al vriendelijk ja-knikkend de fraudeurs achter Palm Invest en Easy Life, waaraan honderden beleggers tientallen miljoenen euro’s kwijt raakten. Wie desondanks zijn beleggingswijsheden uit Mens’ reclameshow probeert te halen, verdient het bijna om geld te verliezen op de aandelenbeurs.