God is ook in dit gesprek

Theoloog Frank Bosman (32) van de Universiteit Tilburg twittert, blogt en spreekt op de radio. Over Christus, maar ook over games en soaps. Hij noemt zichzelf cultureel theoloog en geldt als een van de geheime wapens van de Kerk: jong, vrolijk, kundig, veelzijdig en toch: helemaal katholiek. Onlangs won hij de Theologie Podiumprijs.

Liefde

„Ik heb een jaar op het seminarie gezeten. Toen kwam ik mijn vrouw tegen, bij de mis in het seminarie. Het was een heel vrome vrouw, en nog steeds. Toen ik haar voor het eerst zag, ben ik even opgehouden met bidden. ‘Oe! Dat is wel een heel mooie vrouw!’ Ik was 19 en zij was 27. Prachtige moeilijkheden hadden we toen! We zijn nog steeds heel gelukkig met elkaar, twee kinderen hebben we.

„Liefde is het hoogste. Zonder kan een mens niet leven. Als je je niet geliefd weet, dan ga je dood. Liefde is de zin van het leven. Dat is soms verschrikkelijk moeilijk, maar het leven is niet altijd gemakkelijk. Het is worstelen en ploeteren en langzamerhand gaat het iets beter.

Univé-reclame

„Het is mijn levenstaak om de connectie tussen cultuur en Kerk te maken. Ik geef op de Tilburg School of Theology college over Faceboekspelletjes en over Univé- en Durex-reclames. Verliefdheid in een soap, daaronder zit een boodschap over wat verliefden wel en niet mogen. Zo’n cultuuranalyse toont wat wij nu vinden van boete, verzoening en verlossing.

„Een Univé-reclame eindigt met de zin: ‘het bestaat nog: niet voor jezelf alleen leven.’ En je ziet mensen op straat elkaar spontaan helpen, zonder beloning. Het goede is in zichzelf een beloning, dat is een deugd. Dat was al de boodschap van de apostel Paulus. In het computerspel Fall out III moet je in een door atoomoorlogen verwoeste wereld uit vrije wil je leven geven om de gevallen mensen een tweede kans te geven. Een bijbels thema!

„En ik speel nu Brink, ook een game. Dat gaat over een kunstmatige stad die drijft op een overstroomde wereld. Die stad heet de Ark. De Ark! Je kunt zeggen: het is maar een naam. Mijn conclusie is: het christelijk verhaal biedt nog steeds inspiratie om met elkaar na te denken over het leven. Al kun je ook zonder geloof een goed en gelukkig mens zijn.”

God

„Ik geloof in een God die ons geschapen heeft, die ons verlost heeft en die ons voltooien zal. Dat onze realiteit niet toevallig is, maar het resultaat van een wil, van een wilsbesluit dat voorafgaat aan ons bestaan, van de hoogste macht. En ik geloof dat God zich zo direct met mensen wil bezighouden dat er een mens geweest is van wie we al tweeduizend jaar zeggen: ‘Dat is God zelf die tot ons sprak.’ Ik geloof ook dat God ons nooit in de steek laat. Hij is altijd betrokken. Zelfs in dit gesprek hier. Dat zou je de Heilige Geest kunnen noemen.

„Ik heb wel een probleem met een te persoonlijke God. Want ik bid dat het mag regenen, opdat mijn plantjes groeien, maar jij bidt dat het mooi weer mag worden omdat je in de tuin wilt werken. Hoe moet God al die dingen oplossen? Dat gaat niet. Om God te redden, moet ik hem op grotere afstand plaatsen. Een God die ver van het menselijk gemier en gedoe af staat.

„Maar ik moet ook voorkomen dat Hij alleen maar een abstractie is. Daarmee kan ik geen relatie hebben. Met Jezus wel. Dat is een godmens. Met hem konden we praten en de vinger in zijn wonden steken.

„God is voor mij óók concreet in ontmoetingen die ik met mensen heb. In de liefde die ik voor mijn vrouw en kinderen voel. In de goedheid die ik tegenkom, de schoonheid, de vriendschap die ik mag onderhouden. Dat zijn voor mij goddelijke doorkijkjes.”

Mystieke ervaring

„Ik ben zelf niet zo’n mysticus, maar ik ervaar dat ik in het leven gedragen word door iets groters dan mijzelf. Het is een diepe ervaring dat ik er niet alleen voor sta in dit leven. Er is een waarheid, een schoonheid die groter is dan wij met woorden en beelden kunnen verwoorden. Een werkelijkheid die achter onze fysieke werkelijkheid ligt. En dat noem ik God.

„Ik kan me geen realiteit voorstellen die puur empirisch te verklaren is. Dan beroof je de realiteit van alle poëzie, van alle mystiek, van alle twijfel, van alle liefdeskrachten. Die ervaar ik en ik wil ze ook hebben. Ik wil het zien. Ik wil mystiek, ik wil poëzie, ik wil spiritualiteit. Daar is nog poëzie en dat heb ik nodig!”

Twijfel

„Ik heb meerdere momenten gehad in mijn leven waarop ik zeer twijfelde en me afvroeg of ik dit katholieke leven kon blijven volhouden. Toen ik van het seminarie afging natuurlijk. En ook op de universiteit. In een theologiestudie word je geloof flink op de proef gesteld, en terecht. Ik ben ook wel gevallen, ik ken de geur van straatstenen, hoor!

„Maar als je niet meer durft te twijfelen, kun je niet meer groeien. Juist twijfel weekt je los uit datgene waarin je heel comfortabel achterover leunt. Dan moet je weer helemaal uitdenken waarin je nou eigenlijk gelooft. En dat is goed.”

Bekeren

„Ik ben niet iemand die op de markt gaat staan met gitaar om Jezus-liederen te zingen. Alsof je in een kroeg zit, gezellig met elkaar te drinken en dan komt er een man binnen en die zegt, geloof je al in Jezus. Nou dááág! Wegwezen! Tsk! Maar als ik aan het praten ben en mensen vragen of ik ergens in geloof, dan geef ik hartstochtelijk antwoord. Omdat ik hartstochtelijk verknocht ben aan christelijke religie. Maar dat ga ik niet opdringen. Snap je het verschil?”

Abortus

„We zijn gelukkig geen theocratie en ook geen christelijk land meer. Dan moet je compromissen zoeken. Maar we moeten blijven praten over leven en dood. Wat we ook in de wet vastleggen, we moeten met elkaar in gesprek blijven over abortus, euthanasie, genmanipulatie, embryoselectie en al die medisch-ethische kwesties.

„Zelf vind ik het aborteren van ongeboren kinderen heel erg moeilijk. Het doden van een levend wezen is moord. Maar ik kan het niet over mijn hart verkrijgen om een moeder een moordenaar te noemen als ze tegen mij zegt: ik zie geen andere oplossing. Daar worstel ik mee. Dat doden vind ik vreselijk, maar wie ben ik om te bepalen dat jij dat nooit mag doen? Uiteindelijk is het oordeel aan God en niet aan mij.”

De hel

„Ik ben gecharmeerd van de kerkvader Origenes (185-254). Hij heeft een theorie dat de hel bestaat om de gerechtigheid van God mogelijk te maken. Want God moet de mogelijkheid hebben om te straffen. Maar uiteindelijk is de liefde van God groter dan zijn gerechtigheid. De hel is leeg, of zal uiteindelijk leeg zijn.

„Ik kan me wel voorstellen dat als je overlijdt je hele leven aan je voorbijtrekt. En dat je dan de vreugde ervaart die je anderen hebt bezorgd net als het verdriet en de ellende die je anderen hebt aangedaan. Een soort loutering.”

Macht

„Macht is veel te verleidelijk. Stel dat wij een christelijke theocratie hadden, dan zou het verleidelijk zijn wetten door te voeren die alleen maar christenen bevoordelen en geen rekening houden met andersdenkenden. En uiteindelijk is dat niet christelijk. Je moet juist ruimte geven aan andersdenkenden.”