Europees IMF komt steeds stapje dichterbij

De taken van het noodfonds van eurolanden zijn deze week uitgebreid. EFSF-topman Regling, een Duitser, wordt de ‘huisbankier voor de zwakke eurolanden’.

Het noodfonds van eurolanden – European Financial Stability Facility (EFSF) – werd in juni 2010 opgericht. Volgens artikel 3 van de statuten is de bedoeling financiële steun te verschaffen aan lidstaten van de EU (tevens beperkt tot de eurozone) die in financiële moeilijkheden verkeren.

Het EFSF leent geld op de mondiale financiële markten, en leent dat (met een opslag) door aan eurozone-lidstaten die in financiële moeilijkheden verkeren én die met de Europese Commissie overeenstemming hebben bereikt over door hen te nemen maatregelen. Door de aanwezigheid van deze garanties kreeg de EFSF van de ratingbureaus het predicaat ‘superveilig’. Deze ‘triple A’ (AAA)-rating betekent dat de lidstaten die bij het EFSF lenen, goedkoper lenen dan wanneer ze dat rechtstreeks op de financiële markten zouden moeten doen.

Het noodfonds houdt kantoor in Luxemburg. De Duitser Klaus Regling werd in juli 2010 benoemd tot bestuursvoorzitter. Het EFSF speelt een steeds belangrijker rol in de crisisbestrijding – maar het kan niet op eigen houtje geld van belastingbetalers uitgeven. Deze week besloten Europese regeringsleiders dat de EFSF staatsobligaties van probleemlanden op de markt mag opkopen. Tot nu toe deed de Europese Centrale Bank dit.

Het EFSF en het permanente fonds ESM (vanaf 2013 in bedrijf) hebben daarmee nieuwe bevoegdheden gekregen. De fondsen kunnen landen ook preventief bijstaan met flexibele leningen, nu kunnen ze landen alleen helpen die al diep in de financiële problemen zitten. De fondsen krijgen ook de bevoegdheid om te lenen aan Europese banken met problemen.

Daarmee wordt de zestigjarige Klaus Regling een ‘huisbankier voor de zwakke eurolanden’. Hij beheert 440 miljard euro aan leencapaciteit en 780 miljard euro die hij aan garanties mag besteden. Het pleidooi van de Franse president Nicolas Sarkozy om het fonds uit te bouwen naar een Europese tegenhanger van het IMF – het Europees Monetair Fonds – komt steeds een stapje dichterbij.

De eerste uitgifte van een lening was in januari 2011 toen het EFSF voor 5 miljard euro leende voor een periode van vijf jaar. De belangstelling was opmerkelijk groot, er werd voor 44 miljard euro ingeschreven. Met name van de zijde van de Aziatische centrale banken was er veel belangstelling.