Enge overeenkomsten tussen John en Johan

DAVID: Je zei dus: de Beatles zijn de Engelse versie van het ‘gouden Ajax’ van Cruijff.

SIMON: Ik heb er nog eens over nagedacht. Nu denk ik: de echte gelijkenis is niet tussen alle Beatles en alle Ajacieden, maar tussen John en Johan. De overeenkomsten tussen Cruijff en Lennon zijn zelfs bijna eng.

DAVID: Working-class heroes?

SIMON: Beiden worden gevormd door het traumatische verlies van een ouder. Beiden gaan samenwerken met een groep jongens uit de buurt. Beiden vinden iets geheel nieuws uit. Beiden worden het gezicht van een opdringerige generatie rijke jonge consumenten uit hun land.

DAVID: En we zeiden vorige week al: beiden krijgen ze het briljante idee om het talent de zaak te laten runnen. Lennon met zijn catastrofale Apple Corps, Johan met zijn catastrofale overname van Ajax.

SIMON: Beiden spelen met taal. „Ik heb Jaap van Praag nog nooit op een waarheid kunnen betrappen.”

DAVID: Dat lijkt sterk op Lennon: „Ringo is niet eens de beste drummer van de Beatles.” En John hield van woordspelingen: A Spaniard in the Works en zo.

SIMON: Cruijff ook wel. De enige keer dat ik hem heb geïnterviewd – een traumatisch verhaal, ik praat er liever niet over – moest hij steeds giechelen om zijn eigen opmerkingen. Hij vond zijn logische paradoxen grappig.

DAVID: Ze halen zelfs inspiratie uit elkaars steden. Het begin van het Gouden Ajax is de 5-1 overwinning op Liverpool in de ‘mistwedstrijd’ van 1966. John begint zijn gurujaren in Amsterdam: de Hair, Peace, Bed, Peace ‘bed-in’ met Yoko in het Hilton.

SIMON: The newspaper said, „Say what you doing in bed?”/ I said we’re only trying to get us some peace.

DAVID: Op dat moment maakte John de overstap van speler naar guru. Cruijff deed dat later natuurlijk ook.

SIMON: Beiden bereiken ze alles als twintiger.

DAVID: En krijgen vervolgens met iedereen ruzie.

SIMON: Paul neemt John het aanvoerdersbandje van de Beatles af, maar Paul is niet echt Piet Keizer. In zijn zachte simpele warmte is hij eerder Johnny Rep.

DAVID: Daarna vluchten ze beiden naar Amerika. Eerst John, waarop Johan het als het ware van hem overneemt. Het Nederlands elftal van 1974 is een soort prolongatie van de Beatles: vrij, blij, open.

SIMON: He come grooving up slowly…. He got hair down to his knee/Got to be a joker he just do what he please….. He wear no shoeshine he’s got toe-jam football

DAVID: Ze bedoelden natuurlijk ‘total football’. Maar vervolgens gaat het mis. De long and winding road van Ajax eindigt in 1973 in dat hotel in Drenthe. Bij Oranje stuurt Cruijff Jan van Beveren in ballingschap.

SIMON: Ik zie Danny Cruijff als de Hollandse Yoko. Enige tijd na de grote ruzie kwam Van Beveren de Cruijffs weer tegen. Van Johan kreeg hij tenminste nog een slap handje, maar Danny keek hem alleen woedend aan. Toen dacht Van Beveren: dit is over.

DAVID: Toch zijn er ook verschillen. Johan is een veel betere vader dan John.

SIMON: Zeker. Weet je wie Hey Jude schreef, dat ontroerende liedje over Julian Lennon als kind? Paul.

DAVID: En ik hoor dat Yoko een heel lieve vrouw is.

SIMON: Wat is je bewijs?

DAVID: Zij en ik hebben in Londen dezelfde healer – overigens een voormalige bewaker van president Tito.

SIMON: Maar het grootste verschil is: uiteindelijk komt Cruijff back to where he once belonged. Hij krijgt de tweede carrière als guru die John nooit werd gegund.

DAVID: Arme John. Imagine, zijn laatste grote lied, is eigenlijk zijn manifesto als guru. Hij was misschien een soort Bono geworden, alleen grappiger.

SIMON: Toch had hij met iedereen ruzie gekregen.

DAVID: Misschien was hij net als Johan een boze oude man geworden.

SIMON: In mijn verbeelding is hij oud en verschraald, en een beetje doof.

DAVID: One way ticket, yeah.

Simon kuper en David Winner