Waarom zijn er nú zoveel problemen?

Het is een opeenstapeling van oorzaken. Ten eerste voelen consumenten de bezuinigingsmaatregelen nu steeds meer in hun portemonnee. Ari Doeser: „Toen de boekhandels de omzet vorig jaar zagen dalen, dachten ze: dat maken we met de feestdagen in december wel weer goed. Dat lukte niet. Toen dachten ze dat de boekenweek in maart het herstel zou brengen. Die liep wel, maar niet geweldig. Nu kunnen ze nog in de kosten snijden, maar zonder omzetgroei wordt het heel moeilijk.”

Ook zet – met de opkomst van de iPad en de e-reader – de verkoop van e-books steeds verder door, al valt dat in Nederland nog wel mee.

Mirjam Hemker, consultant bij marktonderzoeksbureau GfK, denkt dat het gebrek aan nieuwe bestsellers meespeelt. „De Millenniumtrilogie, een boek van Dan Brown of een Harry Potter-deel kunnen een jaar goedmaken, maar die zijn er dit jaar niet.”

Want de boekhandels hebben al een tijdje last van ‘bestselleritis’, het verschijnsel dat steeds meer mensen dezelfde boeken lezen. Een klein aantal boeken domineert het aanbod. Boekhandels kopen voorzichtiger in, nieuwe verkooppunten zoals supermarkten doen alléén maar in bestsellers. Dat alles vergroot weer de kans dat de aanzienlijke groep mensen die maar heel af en toe een boek koopt, enkel nog die bestseller wil.

Dat is funest voor het zogeheten ‘middensegment’, schrijvers die vroeger tussen de 1.500 en 3.000 exemplaren van een boek verkochten. Een boekhandelaar zei tegen Lex Jansen, directeur van De Arbeiderspers: „Ik kan de kasten bij wijze van spreken wel weg doen. De mensen kopen alleen wat plat op tafel ligt.”