Eén gered, 70.000 te gaan

Ik heb een nieuw oud boek. Geen eigen vlees en bloed, maar een adoptieboek – het ligt in het oudste boekenmuseum ter wereld. Dat heette tot voor kort Museum Meermanno- Westreenianum, maar vermoedelijk moesten zelfs de medewerkers af en toe naar buiten lopen om op de gevel te kijken hoe je Westreenianum ook alweer schrijft. Nu is het – veel kekker – Museum Meermanno / Huis van het boek.

Ondanks het schrappen van het vijflettergrepige achtervoegsel dreigt het museum hard getroffen te worden door de bezuinigingen: het moet zelf veel meer geld verdienen dan tot nu toe. Dat doet het door een papieren variant op het Foster Parents Plan (hoe heet ook alweer de postcorrupte doorstart?). Onder de noemer ‘Boek zoekt vrouw, man of mecenaat’ biedt het museum boeken ter adoptie aan: voor 50 euro ontvangt de papieren ouder een certificaat en waar mogelijk een foto, zodat je je noodlijdende boek tussen de kinderen op het dressoir kan zetten. Voor 250 euro is er zelfs een ontmoeting met de conservator die je van alles over de restauratiebehoefte van je boek kan vertellen – het equivalent van de zoete tekening door je eigen derdewereldkind.

Goed plan, maar welk boek? Westreenianum (in een moeite door de verweesde naam ook maar geadopteerd) suggereert tien titels op de homepage, maar dat zijn knuffelincunabelen die toch al te veel aandacht krijgen. Wat ook kan: vrij kiezen uit de 70.000 boeken in de catalogus. Ai. Dat is alsof je alle hongerende kinderen in de Hoorn van Afrika in de ogen moet kijken en er dan eentje uit moet kiezen. Wat te doen? Een Don Quichot uit 1616 voor de symboliek? Of (zomaar geprikt) Liber de remediis utriusque fortunae, prospere et adverse uit 1471 van Adrianus Cartusiensis?

Uiteindelijk werd het om allerlei redenen Algemene Beschryvinge van Oud en Nieuw Friesland Zullende dienen voor eene Inleidinge tot eene volledige Historie van Friesland van Foeke Sjoerds, uit 1765-1768. Bezichtigen kan op afspraak, na een week. Mijn kindje bevat een verslag vol suspense van de moord op Bonifatius, compleet met CSI-achtige theorieën over waar hij nu precies is omgebracht en dit slot: ‘Terwyl de Herder op deze wyze zyne kudde tot standvastigheid tragtte aan te moedigen, vielen de scheurzieke Wolven, met een verbazend geweld op de Christenen aan, slaande alles dood wat hen voorkwam, zulks Bonifacius, met twee-en-vyftig metgezellen vermoord wierden’.

Als er over 250 jaar ineens (met potlood) Fryslân boppe in de kantlijn blijkt te staan, weet u hoe het komt.