Duiken naar schaarse metalen

De Chinese duikboot Jiaolong voerde gisteren de eerste van vier geplande duiken uit om de diepzeebodem te onder- zoeken op de aanwezigheid van schaarse metalen.

In de jacht op schaarser wordende metalen, zoals kobalt en koper, is China gisteren begonnen met een serie diepzeeduiken tussen Afrika en de Zuidpool. Doel is het opsporen van nieuwe, grote reserves onderzeese bronnen.

Drie jaar nadat China zijn eerste man in de ruimte bracht, daagt het de concurrentie uit de Verenigde Staten, Rusland en Japan ook uit op een ander hoogtechnologisch gebied: bemande exploratieduiken op een diepte van vijf kilometer, en meer.

De duikboot Jiaolong voerde gisteren de eerste van vier geplande duiken uit. De boot is genoemd naar een waterdraak uit de Chinese mythologie. Zij doet onderzoek naar de aanwezigheid van zogeheten polymetallische concentraten. Dat zijn ertsophopingen die rijk zijn aan onder meer nikkel, kobalt, mangaan, koper, maar ook goud en zilver kunnen bevatten.

De prijzen van veel metalen zijn de laatste jaren gestegen, als gevolg van schaarste. Het stimuleert de zoektocht naar nieuwe, tot nog toe nauwelijks ontgonnen gebieden. Aangezien de aardbol voor 71 procent met water is bedekt, en elke grondstof die op het land wordt gedolven in principe is terug te vinden in een mariene omgeving, leiden de hoge grondstoffenprijzen tot een nieuwe jacht: het afgrazen van de diepzeebodem op metalen, mineralen en fosfaten.

Zo kondigde scheepsbouwer IHC Merwede uit Schiedam vier maanden geleden aan te willen beginnen met diepzeemijnbouw. Het bedrijf wil, samen met de Belgische baggeraar Deme, een technologie ontwikkelen waarbij een mijnbouwschip de delfstoffen onder water opgraaft, naar boven haalt en aan boord het ontgonnen materiaal volledig verwerkt alvorens het naar een haven op het vasteland te transporteren.

Ook bedrijven uit Canada, Rusland, China en Nieuw-Zeeland starten de exploratie van de zeebodem.

Eerder deze week keurde de VN-organisatie voor de Zeebodem, de International Seabed Authority, een serie van vier exploratieduiken goed. De aanvragen kwamen van China, Rusland en twee bedrijven: een afkomstig van de eilandrepubliek Naura, de ander van het eiland Tonga.

Met name de aanvragen van de twee bedrijven, die in 2008 werden ingediend, leidden tot veel discussie onder VN-leden. Zo riep Duitsland op tot „actieve supervisie” van de activiteiten. Indonesië plaatste vraagtekens bij de financiële draagkracht van het bedrijf uit Naura.

Verschillende landen, waaronder Frankrijk, Jamaica en Nederland, hadden ook vragen bij de eigenaar van het bedrijf uit Tonga, Tonga Offshore Mining Limited. Het eigendom is terug te leiden tot Nautilus, een bedrijf dat op zijn beurt weer deels in handen is van de Russische mijnbouwer Metalloinvest Group (21 procent) en het Zuid-Afrikaanse Anglo American.

Zo komt de diepzeebodem snel in het geopolitieke krachtenveld terecht. Over de Chinese duikboot Jiaolong gaan al geruchten dat zij wordt ingezet voor spionage en voor sabotage van onderzeese communicatiekabels.