Yao Ming stopt in de VS en heel China wil hem inlijven

De razend populaire Chinese basketballer Yao Ming heeft officieel zijn afscheid bekendgemaakt. Alle Chinezen konden er via de tv live getuige van zijn.

Op het basketbalveld van het Xujiahui-park was al maandenlang bekend dat basketbal-ster Yao Ming (30) zijn carrière in de Amerikaanse NBA-competitie zou beëindigen. Eigenaar en obers van een groot buurtrestaurant, die hier elke dag tussen lunch- en dinertijd spelen, hadden alle tijd een wit tafelkleed te bespuiten met twaalf karakters: ‘Welkom thuis, Yao Ming’.

Het gesponsorde spandoek werd gistermiddag uitgerold toen Yao Ming in een hotel in Shanghai zijn besluit officieel bekend maakte. Een evenement dat werd gevolgd op schermpjes van mobiele telefoons, want de Chinese staatstelevisie zond het afscheid van „de bekendste en meest gewaardeerde Chinese sporter ter wereld” rechtstreeks uit. Hoogst zelden doet de staatstelevisie aan live-uitzendingen. En als er wordt ingebroken op de schema’s is het alleen voor partijleiders.

Na een profloopbaan van vijftien jaar, waarvan tien seizoenen bij de Houston Rockets, stopt de basketballer er mee. „Ik ga met pensioen als speler, maar dit is een komma in mijn sportleven, geen punt’’, zegt Yao Ming. Shanghaise en alle andere Chinese basketbalfans beseften vorig jaar dat hun stadgenoot fysiek toe was aan zijn pensionering. Zijn voeten, zijn enkels en rug leverden de afgelopen drie seizoenen steeds meer problemen op en de herstelperiodes na steeds frequentere blessures en operaties duurden steeds langer. Yao miste steeds vaker wedstrijden (280 in zijn hele loopbaan) en in 2008 zelfs deelname aan de Olympische Spelen in Peking als gevolg van scheurtjes in zijn linkervoet.

„Het is jammer, maar het is heel goed dat hij naar huis komt. Hij heeft al sinds december van het vorige jaar niet meer gespeeld”, zegt restauranthouder Wang Chen. „Nu kan hij al zijn tijd besteden aan de Shanghai Sharks. Misschien wordt het dan wat met dat team.” Dat hoopt heel sportend Shanghai, want de Sharks, sinds 2009 eigendom van Yao Ming, hebben het afgelopen seizoen weer niet de Chinese play-offs gehaald en eindigden als negende.

De aanwezigheid van een groot aantal partijfunctionarissen en bestuurders van de Chinese NBA bij de aankondiging van zijn afscheid als speler maakt duidelijk dat er aanzienlijke belangen in het geding zijn bij zijn terugkeer naar China. De Communistische Partij van China, die aan hem een voor sporters zeldzame oorkonde heeft uitgereikt, ziet in de drager van de olympische vlag in Peking een toekomstige culturele ambassadeur, een vertegenwoordiger van de Chinese soft power.

De Chinese NBA hoopt dat hij zich gaat inzetten voor de verdere ontwikkeling van het basketbal, dat qua populariteit en commerciële waarde het tafeltennis en voetbal is gepasseerd. Basketbal wordt beschouwd als de sport van de jongeren in de grote steden, tafeltennis is de sport van de ouderen en de plattelanders.

Die enorme populariteit van basketbal in China is mede te danken aan de 2.29 meter lange Yao Ming, die als eerste Chinees doordrong tot de professionele top in de VS. De Gentle Giant is niet alleen zelf een vermogend man geworden, hij heeft ook de Houston Rockets aan Chinese sponsorcontracten geholpen en veel ploeggenoten van het nationale team zijn dankzij hem in China beroemd en rijk geworden. Door de groeiende populariteit heeft ook de Amerikaanse NBA haar activiteiten in China kunnen uitbreiden. „Hij heeft revolutionaire invloed”, aldus NBA-baas David Stern over Yao Ming in een dankbetuiging in een vijf uur durende tv-uitzending in het Engels met Chinese ondertiteling.

Yao Ming, met vrouw en kind aan zijn zijde, relativeerde zijn verdiensten met de opmerking dat hij in de NBA minder succesvol is geweest dan in de Chinese profcompetitie waar hij vanaf 1997 speelde. Over zijn toekomst is hij zwijgzaam. Hij gaat financiën en computerkunde studeren aan de Jiaotong Universiteit en zich aan zijn club wijden.

Precies wat Shanghaiers willen horen. Of er een Chinese topspeler in zijn voetsporen zal treden, is niet duidelijk en onderwerp van debat in de sportmedia. Er wordt weliswaar massaal gespeeld, er is een Amerikaans aandoende cultuur ontstaan, de jeugdopleiidingen zijn verbeterd, maar een nieuwe Yao Ming heeft zich nog niet aangediend.

Sponsorende bedrijven, de sportmedia en zelfs ook de staatstelevisie vrezen dat de belangstelling (en de inkomsten) door het vertrek van Yao Ming zal verminderen. De Chinese basketbalwereld rekent op financiële klappen. Yao Ming vindt dat onzin en voor alle zekerheid zegt hij: „Ik verlaat het veld, niet het spel.”