Hou nou toch 's op, zegt ex-Miss Nederland boos

Mart Smeets weet hoe je een compliment moet afdwingen. Je vraagt als veteraan-interviewer aan Michael Boogerd: „Mike, spreek ik onzin als ik zeg dat je reflexen minder worden als je moe bent?” en Boogerd kan niet anders dan zijn antwoord te beginnen met: „Nee, Mart, je spreekt geen onzin.” Veer in de reet is binnen middels een open deur.

Televisie kan ook, zoals Ik miss Nederland van RTL4, een venster zijn op het gevoelsleven van een middelbare Nederlandse vrouw die ooit Miss Nederland was en zichzelf nu medium noemt. Bij de programma’s van de publieke omroep had ik van verveling bijna de bekleding van de bank gegeten; vandaar dat ik besloot een uitstapje naar de commerciëlen te maken. De stompzinnigheid van een bezoek aan Thailand van twaalf Nederlandse kandidaat-missen en hun begeleiders (onder wie dat medium) was zo overdonderend, dat de apathische toestand waarin het mij stortte er in ieder geval voor zorgde dat de bankbekleding ongemoeid bleef.

Dat er overbodige televisieformats bedacht worden, dat ze lelijk worden uitgevoerd en dat er door hordes naar gekeken wordt, is niet iets wat verbazing zou moeten wekken. De mens is in staat zijn medemens verschrikkelijke dingen aan te doen.

Zie de importdocumentaire God had genoeg van ons (VPRO), over de duizenden jongens in Soedan die eind jaren tachtig het oorlogsgeweld in hun land ontvluchtten, vervolgens tien jaar lang in een kamp woonden, alvorens een aantal van hen asiel kreeg in de VS.

Ook journalist en tv-maker Gideon Levy op Nederland 2 schetste een zeer treurig mensbeeld: de allerarmsten op aarde krijgen geen medicijnen omdat de farmaceutische industrie winst belangrijker vind dan het redden van mensenlevens.

Daarbij vergeleken, zou je kunnen stellen, is het bedroevende niveau van veel tv-programma’s niet belangrijk. Maar zo redenerend was er gisteravond wel heel veel wereldleed nodig om de treurnis in de vorm van die slecht bedachte, lelijk gemaakte en erger nog, inhoudelijk totaal oninteressante televisieprogramma’s aan te kunnen.

Dat het nu komkommertijd is vind ik geen excuus. Dat het hier programma’s betreft die dienen te vermaken ook niet.

Aan de mensen die getoond worden hoeft het niet te liggen. Als het medium in Ik Miss Nederland bij een beeld in Thailand in huilen uitbarst „omdat ze zoveel binnenkrijgt”, niet langer gefilmd wil worden, en als ze dan toch hollend zo’n honderd treden naar beneden wordt gevolgd en boos tegen de cameraman zegt: „hou nou toch ’s op!”, dan is dat niet alleen een uitspraak die louter toejuiching verdient, maar het is ook de beste uitspraak over het huidige tv-aanbod van de ter vermaak bedoelde programma’s op bijna alle zenders. Spreek ik onzin?

Cabaretier Sanne Wallis de Vries vervangt tv-recensent Hans Beerekamp tijdens diens vakantie.