Figuren die je niet op je verjaardagsfeestje zou uitnodigen

Ik ben geen regelmatige bezoeker van rechtbanken. Ik kan dan ook niet zeggen of het merkwaardige volk dat afkwam op de uitspraak in de rechtszaak tegen Wilders van een uniek slag was of dat het een mensensoort is dat je op elke willekeurige dag in de rechtszalen kunt vinden. Voordat men denkt dat dit een simpel anti-PVV-stukje wordt: ik trof er niet alleen „het gewone volk” dat de PVV-aanhang uitmaakt, maar ook duidelijk linksige, designerbril dragende types bij wie de waanzin rijkelijk uit de ogen gutste. Eentje droeg slippers en een ruim linnen pak en stonk als iemand die in één onafgebroken stuk van huis naar de rechtbank was gehold.

De rechtszaak ligt alweer vier weken achter ons. Er leek lang geen nijpende actuele reden te zijn om er een terugblik op te werpen. Maar dat veranderde dit weekend, toen een onduidelijke PVV’er uit de vrijheidslievende partij werd getrapt omdat hij twee boerkadraagsters lastig viel en beeldopnames maakte van zijn treiterij. Mijn beeld van Nederland verengde zich onwillekeurig tot dit ene tafereel: een waanzinnige die twee in vormeloos textiel omwikkelde dames stalkt. Wat er nog aan ontbrak was een type dat in de gênante gebeurtenis een voorafschaduwing zag van de derde wereldoorlog.

Zo’n kermis van gekte was ook de rechtszaak. Er werd gesteggeld over het soort wijn dat op een huisfeestje werd gedronken, de rechtsgang werd vergeleken met die in Noord-Korea en Nigeria en een van de benadeelde partijen, de beroepsbeledigende woordkunstenaar Faizel Enait, permitteerde zich een mini-Godwin toen hij Wilders een „kleine Hitler” noemde.

Geen wonder dat op de ochtend van de uitspraak de rechtbank veranderde in een verzamelpunt voor figuren die je niet op je verjaardagsfeestje zou uitnodigen. Een groepje Wildersaanhangers hoorde ik trots verkondigen dat ze geen zittingsdag hadden gemist. „Geert is een martelaar”, zei een dame uit het gezelschap.

De hele krankzinnige bende, mijzelf incluis, werd om kwart voor negen een zaaltje binnengelaten waar we via een live-verbinding naar de uitspraak konden kijken die in de zaal even verderop werd uitgesproken. Alleen de pers en hoog bezoek mocht in de zaal aanwezig zijn waar over Wilders’ lot zou worden beschikt. Ik zat op de tweede rij en was een paar stoelen verwijderd van de twee Kamerleden van de PVV die Wilders meezeult als dood gewicht: vechtersbaas Marcial Hernandez en brievenbusschender Eric Lucassen. Hernandez bleef de eerste vijf minuten schichtig mijn kant opkijken. Bang dat ik hem in naam van alle beledigde moslims zou bespringen? Achter en voor mij zaten paranoïde „aluhoedjes” die driftig aantekeningen maakten van… ja, van wat?

De vrijspraak riep evenveel applaus als boegeroep op. Een van de boeroepers riep dat het een schande was. Vrouwelijke PVV-aanhangers stormden op Marcial en Lucassen af om ze een paar smakkerds op de wangen te geven. „Grof en denigrerend” noemde de rechter enkele uitspraken van Wilders. Maar dat weerhield zijn fans er niet van om elkaar te high fiven alsof de rechter de juistheid van Wilders’ beledigingen had onderschreven.

„Ik had graag wat dingen willen begrijpen, maar ik begrijp er nog steeds geen ene moer van”, verzuchtte Raoul Heertje in het satirische nieuwsprogramma Dit Was Het Nieuws over de rechtszaak. Hij had op de dag van de uitspraak aanwezig moeten zijn, dan had hij begrepen dat de zaak geen ander doel diende dan het bevredigen van de narcistische behoeftes van mensen met tijd te veel. Hopelijk gebruiken ze die tijd nu om vakantie te vieren.