Een precaire kwestie

Het was alweer een paar jaar geleden dat mijn broer me vroeg wanneer iets nou eigenlijk kunst was. Gezien hetgeen hij sinds kort aan de muur had hangen vond ik dat eigenlijk een vraag die hij zichzelf beter wat eerder had kunnen stellen. Dat heb ik destijds natuurlijk niet gezegd, maar een duidelijk antwoord had ik die dag ook niet.

Bovendien had ik helemaal geen zin in een discussie die onherroepelijk op zijn rode schilderij zou uitdraaien, dus zocht ik ruzie over iets meer vrijblijvends waardoor die precaire kunstkwestie in elk geval volledig vergeten was.

Tot een week geleden. Ik was in de auto gestapt met de veronderstelling dat Bretagne niet zo ver zou zijn. Ik had gehoopt er ’s middags al te zijn en nog in de zee te kunnen staan. Doodstil. Tot de vissen me vergeten waren en door het helderblauwe water langs m’n benen zouden zwemmen. Met niets anders om me heen dan de geur van de zee en de hitte van de zon.

Maar het was al avond toen ik aankwam bij het gortdroge stenen huisje waarvan de vloer bedekt was met zand en verdroogde dennennaalden, de muren minstens een halve meter dik waren en waar alles dat zich hier de afgelopen eeuwen had afgespeeld nog zo duidelijk voelbaar leek.

Buiten was het net zo bijzonder. Het schemerde en het enige geluid in mijn nabije omgeving was het zachte tikken van m’n auto die de hitte van zijn lange reis op deze warme avond maar moeizaam leek kwijt te kunnen.

Andere geluiden waren er niet. Zelfs de wind kroop geruisloos door de tuin tot ver voorbij de zwarte horizon waarachter ik de zee vermoedde. Verder was er niets. Alles was stil en traag. Alsof de hitte van de dag alles nog in toom wist te houden.

Aan wie ik die avond het eerst dacht weet ik niet; aan Boubat met zijn foto van Lella, of aan m’n broer met zijn vraag wanneer iets nou eigenlijk kunst was. Ik denk Boubat, want het moet een avond als deze geweest zijn waarop hij die foto van haar maakte. Een foto waardoor ik vanaf het moment dat ik hem zag betoverd was omdat ik voelde dat het een bijzonder moment geweest moest zijn. Een foto waardoor ik zelfs heimwee kreeg naar iets wat eigenlijk alleen in mijn verbeelding bestond.

Had ik dat destijds maar gezegd tegen m’n broer. Dat wanneer een voorwerp tot zoiets in staat is het waarschijnlijk kunst zal zijn, omdat de kans groot is dat het anders alleen maar canvas is met bijvoorbeeld glimmend rode verf.

Taco Börger vervangt Paulien Cornelisse, die enkele weken met vakantie is.