Dopezaak Cielo beheerst WK zwemmen

De Braziliaanse topzwemmer César Cielo hoort morgen of zijn waarschuwing voor een positieve dopingtest wordt omgezet in een schorsing.

De WK zwemmen in Shanghai moeten nog beginnen, maar drie dagen voor aanvang hangt een potentieel dopingschandaal als een donkere wolk boven het evenement.

Gekleed in een zwart pak, zijn ogen verborgen achter een zonnebril, verscheen de Braziliaanse olympisch en wereldkampioen César Cielo Filho (24) gisteren bij de Shanghai Universiteit voor Politieke Wetenschappen, het tijdelijke decor van het internationale sporttribunaal CAS. Zes uur later, nadat alle ins en outs van zijn dopingzaak waren behandeld, kwam Cielo ogenschijnlijk onaangedaan naar buiten. Maar uiterlijk morgen maakt het CAS bekend of de supersprinter wordt gestraft voor een positieve dopingtest in mei van dit jaar. En of hij komende week zijn wereldtitels kan verdedigen.

De internationale zwemfederatie FINA wierp niet zomaar een steen in het zwembad toen het besloot de zaak-Cielo te elfder ure aan het CAS voor te leggen. Een uitsluiting van het boegbeeld bij de mannen zou voor de sport rampzalig zijn. Cielo won in olympisch Peking (2008) goud op de 50 vrij en brons op het koningsnummer, de 100 vrij. Een jaar later, op de WK in Rome, won hij goud op beide nummers.

Maar afgelopen voorjaar spatte er een lelijke vlek op de erelijst van de wereldrecordhouder. Samen met drie landgenoten kreeg hij een waarschuwing van de Braziliaanse bond, nadat zij positief waren getest op furosemide. Dat middel is verboden omdat het vocht afdrijft uit het lichaam en daarnaast andere verboden middelen kan verdoezelen.

Toch bleef de zwemwereld dankzij de houding van de Braziliaanse bond een dopingschandaal bespaard – in elk geval voor even. Cielo werd niet geschorst omdat er geen sprake zou zijn geweest van kwade opzet. Volgens hem kwam het middel in zijn lichaam door een vervuild voedingssupplement. Dat supplement gebruikt hij al jaren, zegt hij, en had nooit problemen opgeleverd.

Maar FINA accepteert die straf niet, wegens ‘ontbrekende informatie’, en ging in beroep bij CAS.

Cielo onthield zich gisteren na de zitting van commentaar, maar Sandra Soldan van de Braziliaanse dopingautoriteit vertolkte zijn optimistische gevoelens. Tegen AP zei Soldan: „Ik weet wanneer sprake is van dopegebruik en in dit geval is daar geen sprake van. Dit is een probleem van de supplementenindustrie. Iedereen in de sport weet dat dertig procent vervuild is.” Volgens haar waren Cielo’s supplementen na de positieve test onderzocht en werden daadwerkelijk sporen van furosemide aangetroffen.

Cornel Marculescu, FINA’s secretaris-generaal, stelde daar tegenover dat elke sporter verantwoordelijk is voor zijn eigen supplementen.

Als FINA de beroepszaak wint, kan Cielo maximaal twee jaar worden geschorst. Zou dat geen opmerkelijke strafverzwaring zijn, nadat de Braziliaanse bond had volstaan met een tik op de vingers?

Volgens Herman Ram, directeur van de Nederlandse Dopingautoriteit, is zo’n lage straf reglementair in orde, op voorwaarde dat de sporter duidelijk kan maken dat het middel buiten zijn toedoen in zijn lichaam is gekomen en het niet was bedoeld om de prestatie te verbeteren. Ram ziet geen patroon van bevoordeling van eigen sporters door nationale bonden. „Omdat de internationale federatie of het antidopingagentschap WADA in die gevallen vrijwel altijd beroep aantekent.”

Ongeacht de uitspraak van CAS werpt de zaak-Cielo een schaduw over de WK. „Funest” voor de zwemsport, liet zwemicoon Pieter van den Hoogenband optekenen. Hij vroeg zich ook af of er wel sprake is van een consistente aanpak van het dopingprobleem. De Nederlandse atleet Gregory Sedoc werd een jaar geschorst omdat hij drie dopingcontroles had gemist. Hij is nooit positief getest, terwijl in andere landen sporters die wel positief zijn bevonden er met een waarschuwing van afkomen. „Erg verontrustend dat er met twee maten wordt gemeten”, zei Van den Hoogenband onlangs tegen NuSport.

Ram vindt dat een oneigenlijke vergelijking, omdat voor het missen van drie ‘vliegende’ testen binnen achttien maanden een minimumstraf van één jaar staat en furosemide onder voorwaarden met een waarschuwing kan worden afgedaan. Zo zijn de regels, redeneert hij.

In het geval-Cielo staat de reputatie van sportland Brazilië op het spel, met op de kalender de organisatie van het WK voetbal (2014) en twee jaar later de Olympische Spelen, in Rio de Janeiro. Liefst negen Braziliaanse zwemmers kregen de afgelopen achttien maanden een positieve uitslag na een dopingcontrole; slechte reclame voor Brazilië.