Zelf uitmaken of de mayo nog lekker is

Gisteren vond de eerste kooksessie van de Over Datum Eetclub plaats. Samen met een professionele chef-kok worden er maaltijden bereid van voedsel dat zijn houdbaarheidsdatum heeft overschreden.

Houdbaarheidsdata op voedsel worden te serieus genomen, vindt de Amsterdamse culturele instelling Mediamatic. Fabrikanten dekken zich in om de kwaliteit van hun producten te garanderen. „Maar vaak is eten langer veilig voor consumptie”, zegt directeur Willem Velthoven. Reden voor de instelling om de Over Datum Eetclub op te richten, die gister haar eerste bijeenkomst had. Iedereen mag gratis komen eten, op voorwaarde dat ze van tevoren de koelkast plunderen en ‘afgeschreven’ voedsel meebrengen. Een chef-kok keurt het eten kritisch en bereidt samen met de deelnemers een over-de-datum-heerlijke maaltijd.

Het idee voor een dergelijke eetclub lijkt een schot in de roos. Een veertigtal mensen had zich ingeschreven. „Iedereen staat te trappelen om over de datum te eten”, zegt organisator Niels Bouwman glunderend. Volgens directeur Velthoven voelen „mensen zich toch ongemakkelijk omdat ze zoveel weggooien. Wij haken daar op een leuke manier op in.” We leerden het al als kind: „Door de droogte en honger in Afrika is het belangrijk te beseffen wat wij hier hebben.”

Nederlanders gooien veel te veel voedsel weg vindt de organisatie. „Meer dan honderd kilo per jaar, terwijl iemand in Afrika gemiddeld slechts negen kilo verspilt”, zegt Velthoven. Blijkbaar is het nog steeds een taboe om de houdbaarheidsdatum op producten zomaar in de wind te slaan en af te gaan op eigen smaak- en reukvermogen. „Als ik mayo opendoe maak ik zelf wel uit of die nog lekker is”, zegt medeorganisator Karolien Buurman, „maar blijkbaar is het heiligschennis als je daar voor uitkomt.”

De hele zomer kookt de Over Datum Eetclub nog door. Zes weken lang, iedere dinsdagavond. De organisatie probeert iedere week een andere chef-kok te regelen die het ‘left-over-festijn’ wil coördineren. Kok Tinda van Smorenburg, die normaal achter de pannen staat in restaurant De IJ-keuken, beet de spits af. „Het is leuk om van tevoren niet te weten welke ingrediënten iedereen meeneemt.” Ze wil al het eten een herkansing geven: „Van oude garnalen- en aspergeschillen kun je heel goed bouillon trekken.” Gisteravond heeft Smorenburg onder andere een pittige maaltijd met verschillende groenten bereid. De gasten zijn niet bang voor een voedselvergiftiging. „De groenten zijn superknapperig, en wat je niet doodt maakt je sterker”, vindt een van hen. Smorenburg waakt over de kwaliteit van het eten. „Ik ben de eerste die iets weg zou gooien als ik twijfel of het nog goed is.” Organisator Niels Bouwman heeft daar ook alle vertrouwen in: „Wie klachten of buikpijn heeft na het eten mag ons mailen.”

Over Datum Eetclub komt iedere dinsdag tot 23 augustus samen in de Mediamatic bank in Amsterdam. Reserveren op mediamatic.net