Verdachten in zaak dode jurist

Twintig maanden na de dood in een Russische cel van jurist Sergej Magnitski komt er een strafrechtelijk onderzoek. „De echte verantwoordelijken blijven buiten schot.”

Twintig maanden geleden stierf de prominente Russische jurist Sergej Magnitski in een cel in Moskou. Voor het eerst zijn er nu verdachten in deze zaak, die wordt gezien als een testcase voor de corruptiebestrijding en hervorming van het rechtssysteem die president Medvedev heeft beloofd.

Het Russische Openbaar Ministerie heeft een strafrechtelijk onderzoek geopend naar twee functionarissen, de plaatsvervangend directeur van de gevangenis waar Magnitski lange tijd opgesloten zat en waar hij in november 2009 overleed, en de arts van het detentiecentrum. Dmitri Kratov en Larisa Litvinova hangt een aanklacht boven het hoofd wegens nalatigheid met de dood tot gevolg. Advocaat Magnitski, destijds 37, liep in de cel een alvleesklierontsteking op maar kreeg, ondanks herhaalde verzoeken, geen medicatie.

Volgens zijn advocaten was dat om hem te dwingen een belastende verklaring af te leggen. Vlak voor hij in 2008 werd gearresteerd, had hij gezegd dat hij een corruptieschandaal had ontdekt. Hoge functionarissen van het ministerie van Binnenlandse Zaken, politieofficieren en belastingambtenaren zouden voor 230 miljoen dollar belastinggeld hebben gestolen. Daarop werd hij zelf beschuldigd van fraude.

Als de zaak voor de rechter komt en Kratov en Litvinova worden veroordeeld, kunnen zij drie tot vijf jaar cel krijgen.

Nabestaanden en Magnitski’s werkgever Hermitage Capital, een Amerikaans investeringsfonds, hebben lang geklaagd dat er geen schot zat in de zaak, ondanks beloftes van Medvedev.

Maar een doorbaak willen zij het maandag aangekondigde onderzoek niet noemen. Volgens Hermitage worden hoge regeringsfunctionarissen van buiten de gevangenis, die eveneens betrokken zouden zijn bij de dood van de jurist, beschermd door het Kremlin.

Dat gaat onder meer om Oleg Siltsjenko van het ministerie van Binnenlandse Zaken, die het onderzoek tegen Magnitski leidde. Hij zou het gevangenispersoneel onder druk hebben gezet om de jurist niet te behandelen. Siltsjenko zou zelf, samen met twee andere ministeriefunctionarissen, betrokken zijn geweest bij de corruptiezaak.

Siltsjenko ontkent dat en is eerder al vrijgesproken van schuld aan de dood van Magnitski. Inmiddels heeft hij een hoge staatsonderscheiding gekregen voor zijn excellente functioneren bij het ministerie. Russische journalisten hebben aangetoond dat de drie ambtenaren, met maandsalarissen van enkele honderden dollars, na de corruptiezaak voor miljoenen aan vastgoed hebben gekocht.

President Medvedev wordt door de zaak steeds verder in verlegenheid gebracht. Een onderzoekscommissie onder zijn leiding concludeerde eerder deze maand dat Siltsjenko en de twee andere ambtenaren wel degelijk betrokken waren bij de dood van Magnitski. Een van hen heeft nu een rechtszaak wegens laster aangespannen tegen de commissie.