Laatste voortvluchtige Serviër

Servië neemt zijn verlangen om deel te kunnen zijn van de Europese gemeenschap en uiteindelijk toe te treden tot de EU echt serieus. Met de arrestatie van Goran Hadzic (52), de laatste oorlogsmisdadiger uit de Joegoslavische (burger)oorlogen (1991-1999), heeft de regering van president Boris Tadic een belangrijke fase afgerond.

Goran Hadzic is deze week opgepakt in een klooster aan de zuidoever van de Donau in het noorden van Servië. Hij werd gezocht wegens zijn aandeel in de oorlog in het door Serviërs gedomineerde oostelijke deel van Kroatië: Slavonië en Krajina. Hij hoorde indertijd tot de kring van de nationalist en cetnik Vojislav Seselj, die in Den Haag vastzit, en roofovervaller en knokploegleider Arkan, die in 2000 werd vermoord.

Volgens de aanklacht heeft Hadzic, die van 1992 tot 1994 premier was van de ‘Republiek van Servisch Krajina’, zich schuldig gemaakt aan moord, marteling, etnische zuiveringen en plundering.

In vergelijking met Ratko Mladic is Hadzic minder belangrijk voor het Joegoslavië-tribunaal. Maar zijn arrestatie is wel de kroon op het werk van hoofdaanklager Serge Brammertz, die de druk op Belgrado hoog heeft gehouden en vasthield aan de koppeling tussen de arrestatie van beiden en toetreding tot de EU.

Ook de Nederlandse regering kan meedelen in dit succes. Want het was afgelopen jaren minister Maxime Verhagen (toen Buitenlandse Zaken, nu Economische Zaken, CDA) die eiste dat de EU pas besprekingen met Servië zou beginnen als ook Hadzic was gepakt. Zijn collega’s konden die onverbiddelijke lijn niet altijd volgen.

Uiteindelijk heeft de regering zich na de aanhouding van Mladic niet langer verzet tegen een opening naar Servië. Maar we mogen aannemen dat de hardnekkigheid van Verhagen effect heeft gehad in Belgrado.

Hopelijk laat de regering nu haar scepsis over de besprekingen varen. Want na de arrestatie van Mladic eind mei kon de indruk ontstaan dat het kabinet-Rutte niet nauwgezet de lijn van Verhagen volgt maar tout court geen trek heeft in een eventueel EU-lidmaatschap van Servië.

Ook het Joegoslavië-tribunaal kan nu verder met zijn werk. Dat is zinvol wegens de waarheidsvinding en de bestraffing van de daders. Het is ook van belang voor het Internationaal Strafhof in Den Haag dat zijn plek in de internationale rechtsgemeenschap nog moet waarmaken.

Vandaag heeft de Franse minister van Buitenlandse Zaken gesuggereerd dat kolonel Gaddafi, wiens uitlevering door het Strafhof wordt geëist, vrij man kan blijven mits hij aftreedt als Libische leider.

Dat is een tactische manoeuvre. Maar het maakt ook duidelijk dat het gezag van het Strafhof nog lang niet is uitgekristalliseerd.