Economie Australië in gevarenzone

Australië is een barometer geworden voor de Chinese economie. Tijdens de bloei van China, Australiës grootste handelspartner, stonden beleggers in de rij om van de Australische kredietmarkten te profiteren. Maar de bloei van de mijnbouwsector, die door de Chinese vraag in het leven werd geroepen, heeft zijn tol geëist van de rest van de economie. Nu staan de waarschuwingssignalen van de markten voor China op rood en wordt de economische groei van Australië bedreigd.

De rente op staatsobligaties volgt bijna overal de economische verwachtingen. In Australië volgt de rente die van China. De exportsector vertegenwoordigt ongeveer eenvijfde van het bbp van Australië; en de export naar China weer ongeveer eenvijfde daarvan. Niettemin oefent de combinatie van een rente van bijna 5 procent en een stijgende munt een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit op buitenlandse beleggers, die bij ieder teken van een toenemende Chinese groei hun geld in Australische staatsobligaties steken.

Als gevolg is grofweg 76 procent van de staatsobligaties in handen van buitenlanders, waardoor zij zeer gevoelig zijn geworden voor de ontwikkelingen in de mondiale handel en beleggingen. En de Australische markt voor staatsobligaties van 205 miljard dollar is klein – slechts 5,5 procent van het bbp, tegen 65 procent in de VS. Er is dus niet veel speculatie voor nodig om veel invloed te kunnen uitoefenen. Het gevolg is dat als de Chinese groei aantrekt, de Australische rentecurve afvlakt – normaalgesproken een teken van een vertragende groei.

De bloei van de mijnbouwsector heeft beleidsmakers gedwongen één beleid te kiezen voor twee economieën. De Australische nationale bank heeft de rente sinds eind 2009 geleidelijk opgetrokken om de inflatie te beteugelen, ook al hebben andere ontwikkelde economieën hun rente bijna op nul gehouden. Als gevolg daarvan lijden de producenten en detailhandel pijn, terwijl de stijgende prijzen voor steenkool en ijzererts de totale werkloosheid laag hebben helpen houden en tot inflatie in de mijnbouwgebieden hebben geleid. Het risico is dat als de groei van China afneemt, Australië straks helemaal geen been meer heeft om op te staan.

De markten zijn bezorgd. Sinds mei is de prijs voor het verzekeren van staatsobligaties gestegen en is de wisselkoers van de Australische dollar gelijk gebleven. Sinds China op 13 juli met nieuwe groeicijfers is gekomen, is de Australische rentecurve weer steiler geworden. In theorie zou een afgekoeld China een opluchting zijn voor de rest van de Australische economie, als de rente verlaagd zou kunnen worden. Maar de realiteit is minder prettig. Zelfs als China een harde landing weet te voorkomen, zal Australië misschien minder geluk hebben.

Wayne Arnold

Vertaling Menno Grootveld