De magnaat weet wel heel weinig

Het parlementaire verhoor van de top van News Corp werd geen Murdoch-show. Veel deemoed en spijt, en weinig kennis van details. Maar was het geloofwaardig?

Rupert Murdoch, de machtigste mediatycoon in het Verenigd Koninkrijk, bleek een oude, broze man. De magnaat deed decennialang politici beven. Zij dichtten hem een absolute invloed op de Britse lezer toe. Maar hier zat een man die naar woorden moest zoeken, en zich details en namen niet wist te herinneren. Die aarzelde, herhaalde, en de vragen probeerde door te spelen aan zijn zoon. Die zei dat het de „meest nederige dag” van zijn leven was, maar tegelijkertijd iedere verantwoordelijkheid afschoof.

Was het tactiek gisteren van Murdoch voor de Lagerhuiscommissie die hem vragen stelde over het afluisterschandaal? Om de indruk te wekken dat hij inderdaad slechts pas twee weken op de hoogte was en daarmee niet aansprakelijk kon worden gesteld? Of om aan de aandeelhouders te laten zien dat zijn robotachtig efficiënte zoon James in staat is om het bedrijf te leiden?

Want de indruk die achterbleef was dat de oude man die geen kwaad zag, hoorde of daarvan afwist binnen zijn bedrijf, ongeschikt is om een internationaal media-imperium te leiden. Slechts af en toe vertoonde Murdoch een opwelling van de passie en het zakeninstinct waarmee hij News Corp wist uit te bouwen.

Het beeld werd nog eens versterkt toen een demonstrant hem ‘taartte’ met een papieren bordje met scheerschuim. Murdochs derde echtgenote Wendi deelde een fikse rechtse hoek uit. Murdoch jr., die de hele zitting zijn vader al met woorden verdedigde, sprong verontwaardigd op. De oude Murdoch bleef als verdoofd zitten.

Wie gisteren hoopte op een spetterende Murdoch-show kwam bedrogen uit. Leden van de Lagerhuiscommissie Cultuur, Media en Sport stelden gedetailleerde vragen over wie wanneer en van wat op de hoogte was in het afluisterschandaal, en kregen van Murdoch jr. even gedetailleerde antwoorden. En wanneer James „geen kennis” had over wat hem werd gevraagd, zegde hij behulpzaam alle documenten toe die de Lagerhuiscommissie konden bijstaan in haar zoektocht naar informatie.

De vragenstellers in de parlementaire commissie varieerden in doortastendheid. Tom Watson (Labour), die als een van de weinigen de afgelopen jaren vragen over de zaak bleef stellen, beet zich vast in Rupert Murdoch en bestookte hem met details waarop deze het antwoord schuldig bleef.

„Mr Watson, alstublieft, ik kan sommige van deze details beantwoorden als u me dat toestaat”, probeerde James tevergeefs nadat zijn vader al een paar keer had gepoogd de bal door te spelen. Maar Watson was onverbiddellijk: „Het is uw vader die verantwoordelijk is voor de bedrijfsvoering, dus ik wil weten wat hij wist.”

Thérèsa Coffey (Conservatief), was minder geïnteresseerd in details, maar meer in de gedragscodes bij News International, de hoogte van de schikkingen en wie daarvoor verantwoordelijk was. Duidelijk werd dat hoofdredacteuren een eigen budget hebben, juridische afdelingen over schikkingen gaan en James Murdoch pas schikkingen onder ogen kreeg als bedragen in de miljoenen zouden gaan lopen.

Toch waren er kleine onthullingen, ook in de verhoren van Rebekah Brooks, directeur van News International en oud-hoofdredacteur van News of the World, en politiecommissarissen Paul Stephenson en John Yates.

Zo blijkt News International de juridische kosten te betalen van privédetective Glenn Mulcaire, die in opdracht van tabloid News of the World de telefoons hackte, en koninklijk huis-verslaggever Clive Goodman. „Als het een zaak was waarbij News of the World was betrokken, dan deden we dat”, zei Brooks. James Murdoch zei dat het na advies van advocaten was gebeurd.

De omvang van het schandaal was bij geen van drieën bekend, zeiden ze. Pas toen vorig jaar actrice Sienna Miller een civiele rechtszaak tegen News of the World aanspande, werd James op grond van het bewijs duidelijk dat er veel meer journalisten betrokken waren bij het afluisteren. Toen kreeg hij ook het advies om alle volgende zaken te schikken. Dat was goedkoper dan het voor de rechter uitvechten: „Dat zouden we verliezen.”

Het verweer van de oude Murdoch dat hij details niet kende omdat News of the World slechts 1 procent uitmaakt van de totale omvang van zijn onderneming is nauwelijks te geloven: de eerste grote rechtszaak tegen de tabloid in 2007 ging om het hacken van de telefoons van naaste medewerkers van prins William.

Maar Murdoch is niet van plan af te treden. Toen hem die vraag rechtstreeks werd gesteld, antwoordde de mediamagnaat eenduidig met ‘nee’. Waarom niet? „Ik denk dat ik de beste persoon ben om dit op te ruimen.”