De Iraanse kapper en de moverende redenen

Daar waren ze opeens weer: de moverende redenen. Van bijna volslagen onbekende Nederlander verwerd Limburgs Statenlid Uringa – die gisteren uit de PVV stapte – tot de man naar wie bijna iedereen nieuwsgierig was, en dan vooral naar zijn moverende redenen, die wellicht vandaag al zijn achterhaald. Het roept om navolging. Als je bijvoorbeeld een talentenjacht niet kan winnen, moet je je gewoon terugtrekken om voor jou moverende redenen. Media-aandacht gegarandeerd.

Spraakmakende zaken, een praatprogramma voorgezeten door oud-GroenLinksleider Paul Rosenmöller, ging over asielzoekers in psychische nood. Hoofdgasten waren een van oorsprong Iraanse man en vrouw. Zij hadden ooit in Nederland voet aan de grond gekregen en een kappersopleiding en een taalcursus afgerond, maar waren nu al enkele jaren uitgeprocedeerd. De man vertelde dat hun situatie voelde alsof ze op een zaag zaten: als ze een beweging maakten, raakten ze gewond. Zowel blijven als teruggaan naar Iran zou hun ondergang betekenen; niet in de laatste plaats omdat ze zich inmiddels hadden laten bekeren tot het christendom. Klonk slim, maar het had niet geholpen. Zou de PVV die bekering nu een fantastische actie vinden, of juist enorm balen van die verandering van godsdienst door asielzoekers?

Rosenmöller liet een fragment zien uit 2010, waarin Wilders tijdens de presentatie van het regeerakkoord het gedeelte over immigratie mocht voorlezen. De euforie waarmee hij de voorgenomen inperkende plannen opsomde („Voor Nederland ongekend!”) werkte in het kader van dit programma schokkend. Als tegengif maakten mijn hersens een beeld aan van Wilders in de kappersstoel bij de voorheen Iraanse barbier, gemoedelijk keuvelend over nuances in haarkleuring, op de achtergrond de verblijfsvergunning naast het kappersdiploma.

Want een boeiende en doeltreffende manier om met andere werelden kennis te maken, is om een tijdje in totaal andere omstandigheden te verkeren. Zoals in het programma Puberruil. Je kan er ook misstanden mee aan de kaak stellen, zoals in Blood, Sweat and T-shirts. Zes Britse modepoppetjes mochten een tijdje meedraaien in een Indiaas naaiatelier, waar de hele dag door mensenrechten werden geschonden. Een Indiase jongen die aan z’n geld kwam door de hele dag in een rivier naar muntjes te vissen, zonder het juk van een baas, verwoordde het in het programma Metropolis zo: „Als je voor een baas werkt, krijg je geld in ruil voor onderdrukking.”

Mocht mediatycoon Rupert Murdoch – gisteren voor de Britse parlementaire commissie – ook het gevoel hebben op een zaag te zitten, dan dient hij maar één ding te doen: te stoppen. Stoppen en zijn televisiezenders voortaan alleen nog maar gebruiken om mensonterende toestanden in de wereld aan de kaak te stellen. Gevraagd naar vanwaar die ommekeer, kan hij zeggen: „for me moving reasons.”

Cabaretier Sanne Wallis de Vries vervangt tv-recensent Hans Beerekamp tijdens diens vakantie.