Tour de flop: langs de corporatieschandalen

Eén dag is te weinig, maar in twee dagen moet het lukken. Het is ‘maar’ een introductiecursus. Aspirant bestuurders en toezichthouders van woningcorporaties, samen goed voor 2,4 miljoen huurhuizen, rijden langs de locaties waar zij iets kunnen leren van de missers van hun voorgangers. Het woord is aan de reisleider.

„Dames en heren, welkom. Goeie timing, want woningcorporaties zijn weer op ieders lippen. Zo’n 20 procent van uw toekomstige collega’s verdient volgens onderzoek van de NOS bijvoorbeeld te veel. Gezien de actualiteit kan ik u twee wijzigingen in het programma van onze Tour de flop presenteren. We stoppen zo in Huizen, waar directeur Jan van der Moolen van het Centraal Fonds Volkshuisvesting zich bij ons voegt. Hij heeft een nieuw onrustbarend onderzoek bij zich over stroppen van grondaankopen door corporaties. Een must read.

Hij rijdt met ons mee naar Hoofddorp, thuishaven van het vroegere SGBB, afkorting van Stichting Gereformeerde Bouwcorporatie voor Bejaarden. SGBB nam te grote risico’s met grond en projectontwikkeling en leed 300 miljoen euro verlies. De directeur was ook bestuurder van een corporatie op Terschelling en vorig jaar volgde een ontknoping met een reddingsactie, inclusief 39 miljoen euro steun van het Centraal Fonds. In Utrecht loopt nog een fraudezaak tegen de ex-top.

Vandaar gaan we terug naar Amsterdam en nemen een kijkje in de herstructurering van de Bijlmermeer. De directeur van de verantwoordelijke corporatie had een uitstekende staat van dienst als volkshuisvester, maar werd ontslagen wegens malversaties. De minister greep in, de raad van toezicht trad af, het jaarverslag bleek wat te haperen. Een van de forensische accountants praat u bij.

Na de lunch op het voormalige REM eiland, ja, dat vroegere piratennest is ook een woningcorporatieproject, rijden we naar Den Haag. Daar stapt minister Donner in en hij zal ons onderweg informeren over de recente Woonvisie en de verbeteringen in het bestuur en toezicht van corporaties, zoals het kabinet dat voor zich ziet.

Hij zal geen blad voor zijn mond nemen, dat verzeker ik u, als we op de plaats van bestemming komen: de ss Rotterdam, beter bekend als de Titanic van de Maassstad. De boot die 256 miljoen euro kostte, die de raad van toezicht de kop kostte en die nu in de verkoop is. Tegen elk aannemelijk bod. Donner gaat aan boord in discussie met een van de kapiteins die bij het project betrokken was

We blijven daar slapen. Morgen rijden we door naar Maastricht, naar het campusproject dat corporatie Servatius voor 130 miljoen euro in de rode cijfers dreef. Overmoedige bestuurders zijn geen randstedelijk fenomeen, dus vandaar naar Deventer, woningcorporatie Rentree. Ook daar een bestuurder die goed aangeschreven stond, ook daar een dramatische val, ook van toezichthouders. Een voormalig kenner confronteert u met de praktijk.

We naderen Huizen, zie ik. Tijd voor de eerste test. Maakt u de map maar open. U krijgt een uitnodiging van een aannemer voor een gratis trip naar de jaarlijks projectontwikkelaarsbeurs in Cannes. Wat doet u? U kunt, zoals u ziet, kiezen uit drie antwoorden.

Nog vragen?

Ja, u achterin. Zegt u het maar. Uw antwoord staat er niet bij...En dat is? U wilt wel, mits uw partner ook gratis mee mag.

U lijkt me iemand voor onze vervolgcursus.”

MENNO TAMMINGA