Verzekeraars lijken de nog bestaande ziekenhuizen uit te willen hollen

In het Zaans Medisch Centrum, een middelgroot ziekenhuis, is een bevalling niet kostendekkend (NRC Handelsblad, 8 juli). Wel kan er geld verdiend worden aan incontinentieproblematiek van oudere dames die op de afdeling gynaecologie behandeld worden. Het Zaans Medisch Centrum kan overwegen af te zien van bevallingen en zijn pijlen te richten op onderzoek naar incontinentie bij de oudere patiënt. Marktwerking gaat dan echter als volgt: de verzekeraar zoekt de goedkoopste aanbieder voor incontinentieonderzoek bij 60-plussers en kiest voor een naburig goedkoper ziekenhuis, zodat de afdeling gynaecologie in het Zaans Medisch Centrum uiteindelijk weinig bestaansrecht meer heeft. De patiënt heeft het nakijken.

Verzekeraars lijken het uithollen van de diversiteit van de (nog) bestaande ziekenhuizen na te streven. Alleen kosteneffectieve behandelingen die nog winstgevend zijn voor een instelling, houden de financiële structuur van het ziekenhuis in stand. Dit betekent dat ziekenhuizen steeds vaker ‘trucs’ zullen moeten bedenken om budget te genereren, door ‘fancy’ behandelingen te introduceren en essentiële taken af te stoten.

In een ziekenhuisorganisatie zijn er altijd feeders en bleeders. Afdelingen zoals cardiologie en maag-darm-leverziekten maken grote winsten, terwijl in de regel kinder- en geriatrische afdelingen verliesposten voor een ziekenhuis zijn. Vanuit ‘marktwerking’ is het eigenlijk raadzaam om deze laatste te sluiten: zij zullen immers nooit kostendekkend kunnen werken.

Het gevolg is een vleksgewijze georganiseerde gezondheidszorg. Een fenomeen dat we hebben leren kennen door de chaos van de EHEC- problematiek in Duitsland, omdat er ziekenhuizen waren zonder voldoende laboratoriumfaciliteiten om deze bacterie te ontdekken. Laboratoria in ziekenhuizen zijn, niet geheel verrassend, in de regel niet kosteneffectief.

Er is niets tegen clustering van ingewikkelde operaties en kostbare behandelingen in topklinische, academische centra. Maar het inwisselen van verloskunde voor een ‘afdeling incontinentie bij oudere dames’ is een ridiculisering van het Nederlandse gezondheidssysteem op basis van toenemende financiële prioriteitsstelling.

Dr. E.A.C.M. Sanders

Neuroloog te Breda