Uiteindelijk blijkt die kale kop goed te staan

Kaal zijn is een keuze: er zijn pillen die werken en er bestaan verschillende soorten haartransplantatie. Maar niets is mis met gewoon kaal blijven.

Kaal worden? Dat heb je maar te accepteren. Menig man lijdt in stilte. Iedere dag staat hij voor de spiegel: te kijken hoe snel het gaat. Het haar bovenop laat hij langer groeien om de inhammen aan de voorkant te maskeren. Is de ontharing voltooid, dan went het wel. Uiteindelijk blijkt die kale kop best goed te staan, maar accepteren duurt vaak lang.

Wat veel mannen, en soms ook vrouwen, niet weten, is dat kaal worden tegenwoordig een keuze is. Als je er op tijd bij bent. Of bereid bent duizenden euro’s neer te tellen.

Wesley Sneijder, Gerard Joling en Frans Bauer accepteerden het niet. Alle drie gingen ze kale plekken met haartransplantaties te lijf. Zij behoren tot de 70 procent mannen met een erfelijke vorm van kaalheid. Op hun twintigste wordt 20 procent kaal, op hun veertigste is dit 40 procent. Bij vrouwen krijgt 15 procent er voor de menopauze last van. Op den duur wordt ook hier 40 procent getroffen door een fikse uitdunning. Een verschil met mannen is dat vrouwen nooit ‘biljartbalkaal’ worden. Bij mannen begint de kaalheid meestal op hun kruin en bij de inhammen. Bij vrouwen is het de middenscheiding die een steeds bredere ovaal gaat vormen.

Wat zijn de middelen die werken en zijn er ook risico’s? Pillen en haartransplantaties zijn de enige remedies. Vergeet de haarlotions. Die remmen de haaruitval hooguit, maar roepen die nooit een halt toe en zorgen al helemaal niet voor teruggroei.

Pillen

De pillen die werken zijn die met finasteride en met dutasteride. Finasteride is sinds 2002 in Nederland verkrijgbaar als haargroeimiddel onder de merknaam Propecia. Bij 90 procent van de mannen en vrouwen die dagelijks een Propecia-pil slikken, wordt de haaruitval na drie tot zes maanden gestopt. Bij 65 procent groeit het haar deels terug. Als de behandeling wordt onderbroken, verdwijnt het gunstige effect na zes maanden.

Finasteride blokkeert een enzym dat zorgt voor de omzetting van testosteron naar dihydrotestosteron. Deze stof veroorzaakt de aantasting van haarzakjes. Alhoewel Propecia op de Nederlandse markt is toegelaten, staan er in de bijsluiter stevige bijwerkingen. Minder dan 1 procent van de mannen die het middel gebruikten in een onderzoeksgroep zeiden last te krijgen van seksuele problemen als erectiestoornissen of een verminderd volume van de spermalozing.

Dermatoloog en tricholoog (haardeskundige) Ids Boersma van haarkliniek Intermedica, de bekendste haarkliniek van Nederland, doet er luchtig over. „Als mannen in zo’n onderzoeksgroep weten dat het middel iets met het testosteron doet, dan zijn er altijd wel die klagen dat hun libido is verminderd.” Volgens Boersma staat dit soort bijwerkingen in de bijsluiter omdat fabrikanten claims van gebruikers willen voorkomen.

Een woordvoerder van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) laat weten dat de mogelijke bijwerkingen wel degelijk serieus moeten worden genomen. „Wij hebben de effectiviteit van het middel afgewogen tegen de risico’s. Het voordeel van de werking tegen kaalheid is het risico volgens ons waard, maar dat moet de patiënt natuurlijk zelf beoordelen.”

Het CBG en Propecia-fabrikant MSD raden vrouwen af Propecia te gebruiken. Het middel zou bij hen helemaal niet werken. Boersma noemt dit onzin. „Finasteride werkt ook bij vrouwen, je moet alleen hoger doseren.” Artsen mogen in Nederland tegen het advies van het CBG geneesmiddelen voorschrijven. „Dat is dan voor verantwoordelijkheid van de arts zelf”, aldus de CBG-woordvoerder.

Het tweede middel, dutasteride, werkt volgens Boersma nog beter dan finasteride. De werking van finasteride neemt in de loop der tijd af, omdat het middel slechts één type van het enzym blokkeert dat zorgt voor de omzetting van testosteron naar dihydrotestosteron. Dutasteride blokkeert beide typen.

In Nederland is dutasteride onder de merknaam Avodart verkrijgbaar als middel tegen een vergrote prostaat. Volgens Boersma werkt het bij 98 procent van de patiënten.

Haartransplantatie

Finasteride en dutasteride bieden alleen uitkomst bij mannen en vrouwen die nog niet kaal zijn. Zij behouden wat ze hebben en krijgen soms haar terug. Wie niet tijdig naar de pillen greep, rest slechts haartransplantatie.

Kalende mensen houden aan de achterkant van hun hoofd altijd een band met haar over. Daar worden bij transplantatie haarzakjes ‘geoogst’ die aan de bovenkant van het hoofd worden teruggeplaatst.

Er zijn twee methoden om haar te winnen, vertelt Martin Granaat van Transhair, een kliniek voor haartransplantatie. „De stuk-voor-stuk-methode en de stripmethode.”

Bij de stripmethode wordt een reep huid van enkele centimeters van de achterkant van het hoofd gesneden. Daaruit worden de haarzakjes met haren verwijderd en afzonderlijk aan de bovenkant teruggeplaatst. „De enkelharige haarzakjes aan de voorkant. De meerharige zakjes aan de achterkant, voor het volume.” Deze werkwijze duurt ongeveer zes uur en kost zo’n 4.000 euro. Nadeel van de stripmethode is dat er een dunne naad ontstaat op de plek waar de uiteinden van de huid langs het gestripte deel weer aan elkaar worden gehecht. „Als je je haar korter dan twee centimeter draagt, kan dat zichtbaar zijn”, zegt Granaat.

Het alternatief is de stuk-voor-stukmethode waar bijvoorbeeld Frans Bauer voor koos. Daarbij worden de haarzakjes aan de achterkant stuk voor stuk met een holle naald losgemaakt. Granaat: „Daarvoor moet je je wel kaal scheren, anders kan de naald niet over de lange haren heen.” Bij de stripmethode worden zo’n 9.000 haren in één sessie verplaatst. Bij de stuk-voor-stukmethode lukt dat met maximaal 2.000 haren per keer. Bij deze methode wordt iemand ook meerdere dagen achtereen behandeld en is minstens 6.000 euro kwijt.