Sparta moet nu weer spartaans leven

(Illustratie Pat Bagley)

Sober, of streng, geeft het woordenboek als betekenis van ‘spartaans’. In een mooie reportage onderzoekt de Frankfurter Allgemeine Zeitung hoe het de Griekse stad Sparta daaraan de afgelopen jaren inhoud heeft gegeven.

Jarenlang was er weinig te merken van deze antieke deugd, is de conclusie. Het meeste geld uit Brussel dat was bedoeld was voor modernisering van landbouw en infrastructuur, is opgegaan aan dure auto’s, nieuwe huizen, en vrouwen uit Roemenië. De consumptie is gemoderniseerd, de productie niet. En de manier van werken ook niet. De olijven en sinaasappels worden niet lokaal verwerkt, maar geëxporteerd. En corruptie hoorde erbij, vertelt een ondernemer:

„Ein Bauer hat Olivenbäume auf einer Fläche von zehn Hektar. Der für die Verteilung der europäischen Subventionen zuständige griechische Beamte im Landwirtschaftsministerium sagt ihm: ,Kostas, schreib in deinem Antrag, es seien 30 Hektar, dann hole ich in Europa das Dreifache für dich heraus. Zehn Prozent gibst du mir, und wir haben beide etwas davon““. So sei es massenweise geschehen. Vor allem auf Kreta, aber auch in anderen Gegenden. „Das war kein Geheimnis. Jeder wusste das.“ Landwirte, die nicht mitmachten, wurden ausgelacht.

En nu? De euro heeft het irreële gevoel van rijkdom alleen maar versterkt. De cafés zitten vol, want er is nauwelijks werk, en op de parkeerplaatsen staan dure auto’s. Maar de burgemeester is radeloos. Hij botst op de macht van de vakbonden, die willen dat er een chauffeur meegaat als een elektriciën ergens iets moet repareren. En op de lege kassen in Athene, waar geen geld meer is voor de cofinanciering van projecten waarvoor Brussel geld beschikbaar heeft. De paar projecten die nog wat werkgelegenheid boden, zijn daardoor ook stil komen te liggen. Het zijn opnieuw spartaanse tijden geworden.