Seks sells niet meer

Betaalde video op internet is voorbij en ook de groei in webcamseks stagneert.

De porno-industrie moet hard op zoek naar nieuwe producten.

Met een pruik op staat de vrouw topless te dansen voor haar witte keukenkastjes. Dan knoopt ze haar leren hesje dicht en kruipt weer achter de computer. „Sorry hoor, even werken.”

Haar naam wil ze niet zeggen, wel waarom ze dit doet. „Het moet, hè”.

Een paar uur per dag logt de Belgische van bijna 50 in op Islive.nl, een webcamsite van het Nederlandse Virtual PC Services. Daar staat ze aangekondigd tussen sexykarla, heetmokkel, antoniaxxx en warmpoesje, die topless of wijdbeens hun webcamdiensten aanbieden. Het is rustig in haar chatbox vanmiddag, en ze wil best wat vragen van de ingelogde verslaggever beantwoorden. Het interview kost de krant tachtig cent per minuut.

Ze doet dit werk nu twee jaar, schrijft ze in het chatvenstertje, nadat haar kledingwinkel failliet ging. Ze verloor haar huis en raakte in de schulden. Op haar man en kinderen na weet niemand dat ze zich uitkleedt voor de webcam. Ze heeft het haar kinderen uitgelegd, maar die vinden het toch niet zo fijn. „Ik zou vandaag nog stoppen als het ging. Maar het is beter dan de deurwaarder.”

Ze vindt het werk niet zo erg. „Ik heb geen seks met klanten”. Ze doet dit puur voor het geld.

En wie niet? Niemand in de seksindustrie doet iets voor niets. Alleen de consument. Die heeft steeds minder zin om te betalen voor seks op internet.

De Nederlandse online porno-industrie zit al jaren in crisis. Tweederde van de mannen en een kwart van de vrouwen in Nederland kijkt volgens Rutgers Nisso Groep, het kenniscentrum voor seksualiteit, wel eens porno, maar het is ontzettend moeilijk geworden om aan hen te verdienen.

De omzet van betaalde video is ingezakt tot een derde, zeggen mensen in de branche, het aantal studio’s dat porno maakt idem. Internationale studies schatten de Nederlandse markt voor internetporno een paar jaar geleden nog op een bescheiden dertig miljoen euro per jaar, maar recente betrouwbare cijfers zijn er niet. Groeien doet het in ieder geval niet; veel bedrijven gaan juist failliet.

En dat terwijl internet gemáákt leek voor porno. Niet langer hoefde je met een blik over je schouder een blaadje of videoband af te rekenen. In je slaapkamer klikte je comfortabel op een blootplaatje dat je doorsluisde naar een betaalsite, waarna je met een filmpje aan je gerief kwam.

Maar internet heeft zich tegen de branche gekeerd.

Het zijn de tubesites, zegt directeur Ton (enkel voornaam) van Midhold b.v.. „Youporn, Pornhub. Die hebben de meeste video’s van goede kwaliteit. Allemaal gratis.”

In het historische kantoorpand in Den Haag is aan niets te zien dat Midhold (voortgekomen uit KPN) digitale pornokanalen en webportals voor bijna alle denkbare genres aanbiedt. Ton, 49 jaar, net overhemd en spijkerbroek, is zelf nog nooit op een filmset geweest. „Ik vind dat een beetje raar. Ik ben maar per ongeluk in deze branche geraakt.” 

Op tubesites komt het overgrote deel van de filmpjes niet van amateurs die gezellig iets uploaden. Het is gestolen ‘content’, en filmpjes die door studio’s zelf zijn geplaatst om de kijker naar een betaalmuur te lokken. Probleem is dat veel van die tubefilmpjes geen teasers zijn van dertig seconden. Ze zijn zo lang dat een doorsnee pornosurfer ermee aan z’n trekken komt. Die vult nergens z’n creditcardnummer meer in.

Er is nu een porno-overschot op internet, zeggen de ondernemers. Pas als de bibliotheek verouderd is, komt er weer vraag. Met porno maken verdien je dus nauwelijks. Zaak is om de enorme berg filmpjes slim te recyclen.

De klassieke pornobazen zijn daarom ingewisseld voor handige internetjongens. Die presenteren de bezoeker een woud aan banners, pop-ups, links, webcamschermpjes, portals en Adultfriendfinder-abonnementen („een scam” volgens Ton). Alles om de bezoeker weg te lokken van de moeilijk te beconcurreren tubesites en hem door te laten klikken. En zo de laatste cent uit de bestaande pornovoorraad te knijpen.

Het maakt pornosurfen een nogal verwarrende ervaring. Wie is nou die vrouw achter die webcam? Wat is gratis? Wat is gejat? Wat is een actrice? Wat een doe-het-zelver? Heb ik hier per ongeluk voor betaald?

Midhold verdient geld aan de portal Erotracks.nl. Eigenaren van pornovideo’s kunnen op Erotracks hun site aanmelden. Klikt een bezoeker op een filmpje, dan betaalt hij met iDeal of via een 0900-nummer aan Midhold, dat weer een deel van dat geld uitbetaalt aan de video-eigenaar.

Erotracks.nl bestaat uit zo’n tweehonderd video- en webcamsites. Bezoekerspieken liggen om 9.00 uur („net op het werk”), 13.00 uur („na de lunch”), kwart voor vijf („einde werkdag”) en ’s avonds na 9 uur. Een doorsnee betalende bezoeker blijft zo’n zeven tot tien minuten video kijken, „de gemiddelde klaarkomtijd”. Webcam loopt op tot tien, vijftien minuten.

Het ging elke maand minder, maar de bezoekersaantallen trekken wat aan, zegt Ton. „Mensen raken uitgekeken op het plastic fantastic van tubesites.”

Nederlandse pornokijkers willen volgens Ton geen gelikte studioporno meer, maar porno die „heel dicht bij het echte blijft”. Zij willen seks met een amateur-look. Met die „Nederlandse polderporno” kan Erotracks extra klanten trekken, denkt Ton. Vooral het Milf-genre is populair, weet hij. „Mother I’d Like to Fuck. Dat is wel apart. Omaseks, noemen we dat hier.”

Het zíjn geen amateurs die figureren in de filmpjes van Rijschool69 („tijdens het lessen blijkt de rijschoolhouder zeer handtastelijk”) en Bijstandsmoeders („laten zich voor wat poen in alle gaten doen”) van pornomakers ‘Don en Ad’. Het zijn bijna altijd betaalde acteurs. Maar het ziet er wel, min of meer, uit alsof ze van straat zijn geplukt.

Pornomerk ‘Don en Ad’ is van Virtual PC Services (VPS) uit Haarlem. Het bedrijf onderhoudt zo’n 150 kant-en-klare sites die klanten tegen een deel van de winst promoten, en daar is een pornovoorraadje voor nodig. VPS geeft daarom opdrachten aan producenten voor het maken van films.

Grote studio’s hebben het zwaar, maar ‘Don en Ad’ is volgens directeur René Wolzak rendabel. Het zit in een niche waarvoor de klant nog wel wil betalen, zegt hij. In die niche spreken de acteurs Nederlands, zit er soms een shot van een bekende kerktoren tussendoor en ziet iedereen eruit als je buren. Een Nederlandse klant wil ook wel eens de Delftse kerktoren tussendoor zien, menen de ondernemers. Polderporno voelt alsof al die fantasieën de kijker zelf kunnen overkomen met de ‘girl next door’. En het is ook goedkoper om te maken.

Desondanks is grof geld verdienen aan seksvideo’s voorbij. Geld verdien je als moderne ondernemer met webcams. VPS haalt zo’n 92 procent van z’n online omzet binnen met webcams, bij Midhold en pornobedrijf Sansyl levert livechatten ook veruit het meeste op. De grootste camsite ter wereld, Livejasmin, is inmiddels populairder dan videosite Pornhub. Webcam past in de trend van amateur-seks. En het kan, niet onbelangrijk, niet illegaal gekopieerd worden.

De Nederlandse camsites worden bevolkt door meisjes en vrouwen uit de Filippijnen, Suriname en het Oostblok en een enkele uit Nederland (moeilijker te rekruteren). De ‘modellen’ – in ieder geval de freelancers in het westen – houden per minuut zo’n 17 tot 25 cent over aan een klant.

Dat klopt, zegt de Belgische achter de webcam op Islive. Zij meldde zich twee jaar geleden aan en heeft nog nooit iemand van het bedrijf gezien. Het geld krijgt ze op haar rekening.

Op tubesite 123video levert doorlinken naar webcammodellen ook veruit het meeste op; zo’n 95 procent van de totale omzet van de xxx-sectie. Directeur Chris van Tuijl weet dat van de 1,2 miljoen bezoekers die de sectie maandelijks trekt er vorig jaar 70.000 waren die op een webcammodel klikten. Samen verbruikten ze zo’n 1 miljoen minuten. Maar ook webcamseks is op z’n hoogtepunt, zegt Van Tuijl. „Het groeit niet meer zo.”

What’s next voor de porno-industrie? Magazines weg, dvd dood, internetvideo voorbij, geen groei in webcamseks. Van Tuijl weet het niet.

Midhold spreidt vooralsnog z’n kansen. Het bedrijf heeft advertentiesites, prostituee-recensiesite hookers.nl, erotische webshop Willie.nl en participeert in de digitale tv-zenders Meiden van Holland soft en hard, aangeboden door UPC, Digitenne en KPN. Ton: „Voor de hardcoreversie moet je extra betalen. Dat is echt rampetampen, hoor”. 

René Wolzak van VPS mikt op digitale tv en mobieltjes. De sites van VPS trekken dagelijks „enkele honderdduizenden” bezoekers, maar dat aantal groeit niet meer. „Iedereen die porno wil kijken, doet dat nu.”

VPS wil daarom dat de bestaande klanten váker gaan chatten, liefst met hun favoriete webcammodel met wie ze een relatie opbouwen. Op een mobieltje kan dat makkelijk. „Even in de file cammen met Carla om te vragen wat ze vanavond doet en of ze haar blauwe stringetje aantrekt.”

Voor tachtig cent per minuut, dat wel. Maar, zegt Wolzak optimistisch: „Als het gratis is, is de spanning eraf.”