Onzekerheid over eurotop raakt beurzen

ECB-president Trichet wil een politiek Europa met één stem. Het ontbreekt volgens hem nu aan discipline bij de aanpak van de schuldencrisis.

Opnieuw is er een eurotop in wording die cruciaal is voor de toekomst van de eurozone. Tenminste, als die eurotop deze week doorgaat en er ook nog eens consensus wordt bereikt over de Griekse schuldenproblematiek. Een vraag die niet alleen het politieke circuit in Europa in de greep heeft, maar opnieuw ook, de financiële markten. Want de eurotop moet vooral antwoord geven op de vraag of banken financieel moeten bijspringen om de Griekse schuldencrisis op te lossen. Daarover is inmiddels een machtstrijd uitgebroken tussen vooral Duitsland, Nederland en Finland enerzijds en anderzijds een grote tegenspeler op het Europese monetaire front, president Jean-Claude Trichet van de Europese Centrale Bank (ECB).

Het ‘Duitse blok’ wil dat de banken meebetalen aan een oplossing voor de Griekse schuldencrisis. Een scenario dat Trichet afwijst, omdat het risico te groot is dat Griekenland dan failliet gaat. De consequenties daarvan kunnen die van de Griekse financiële crisis overstijgen, zo waarschuwde hij gisteren in een vandaag te verschijnen interview met de Financial Times Deutschland dat de ECB inmiddels integraal, voorafgaand aan verschijning ervan, op haar website heeft geplaatst. Volgens Trichet is de euro helemaal niet in gevaar. Maar áls Griekenland failliet gaat, kan dat wél het geval zijn.

Hij herhaalde dat de ECB geen Griekse staatsobligaties als onderpand voor leningen aan banken accepteert als het land failliet gaat en zijn rente- en aflossingsverplichtingen op de leningen niet nakomt. „Als een land bankroet gaat, dan kunnen we de staatsleningen die door de overheid zijn uitgegeven en waarop de verplichtingen niet worden nagekomen niet langer als normale voor onderpand geschikte obligaties accepteren”, aldus Trichet.

Het is vooralsnog onduidelijk of het diplomatieke vooroverleg deze week daadwerkelijk zal leiden tot die eurotop. De blik van alle hoofdrolspelers is nu gericht op Berlijn: komt de Duitse bondskanselier Angela Merkel wel of niet naar de top?

Merkel zelf benadrukte vorige week dat zij alleen komt als er een haalbaar reddingsplan voor Griekenland is opgesteld. Een reddingsplan waarbij die staatsobligaties al dan niet een hoofdrol spelen. Griekenland wil die met korting terugkopen, met hulp van het Europese noodfonds. Vorig jaar bood de ECB daarbij de helpende hand, maar de ECB wil dat de politiek – lees: de lidstaten – die rol overnemen. En dat is precies waar Duitsland en Nederland fel op tegen zijn.

Vorige maand voorspelde de Belgische antropoloog/econoom Paul Jorion in deze krant dat de hoofdrolspelers in deze crisis elkaar in een houdgreep houden. „De banken spelen een sleutelrol in deze crisis. Bankiers weten precies hoeveel rotzooi er in welke banken zit”. En de politiek? „Die begrijpen het, maar weten niet wat ze moeten doen. Ze wachten af, de vingers gekruist.”

De schuldencrisis lijkt een hogere notering van Europese staatsobligaties, zoals de Duitse bunds, tot gevolg te hebben. De rente van staatspapier uit de zogeheten periferielanden (onder meer Griekenland, Italië) stijgt, met dalende aandelenmarkten als gevolg. Beleggers lijken deze week op zeker te spelen, waardoor de prijs van ‘veilig staatspapier’ een extra steun in de rug kreeg. Alle Europese aandelenkoersen vertoonden vandaag een neerwaartse lijn, de euro daalde vanochtend met 0,7 procent in waarde.

Ook de resultaten van de vrijdag gepubliceerde ‘stresstests’ voor een aantal Europese banken trokken de beurzen naar beneden. De grootste Nederlandse bank,ING heeft volgens analisten die test ‘netjes’ doorstaan. ING had eind 2010 voor 86 miljard euro aan staatsobligaties openstaan, waarvan 9 miljard in de ‘zwakke’ Europese landen Portugal, Ierland, Italië, Griekenland en Spanje), waarvan 5,7 miljard in Italië.