Mohammed op tv

Afgelopen maandag was de aftrap van een driedelige BBC-documentaire over de profeet van de islam, The Life of Muhammad. Velen hebben naar de serie uitgekeken. Maar tegenstanders waren er ook. De Iraanse autoriteiten, in de persoon van de minister van cultuur Mohammad Hosseini, uitten hun niet malse protest, zonder ook maar iets ervan te hebben gezien: „Wat de vijand hier poogt te doen is de moslimheiligheid vernietigen.” Iran beloofde maatregelen als van die vernietiging inderdaad sprake was. Voorlopig zijn die uitgebleven. Ook de reacties van gewone moslims waren gematigd.

Heel anders was dat bij de eerste film over de profeet, Mohammad Messenger of God, uit 1976. Er waren meteen al problemen, omdat niemand de film wilde financieren. Veel te gevoelig. Uiteindelijk werd er toch een financier gevonden: niemand minder dan kolonel Gadaffi. Islamitische geestelijken werden als adviseurs ingehuurd, om toch vooral niet op wiens tenen dan ook te gaan staan. Uiteraard zou niemand de rol van Mohammed vertolken. Dat geldt als uiterst zware heiligschennis. En ook zijn stemgeluid kon niet worden ingesproken.

Daarom hoor je, telkens wanneer Mohammed iets zegt in de film, een zacht muziekje. Toch waren al die voorzorgsmaatregelen niet genoeg. Bij de première in de VS bestormden zwarte Amerikaanse moslimextremisten drie gebouwen in Washington DC en gijzelden 149 mensen. De gijzelnemers eisten dat de film vernietigd zou worden. Het incident, dat 39 uur duurde en waarbij twee doden vielen, eindigde toen drie ambassadeurs van moslimlanden – Egypte, Iran en Pakistan – de extremisten vredelievende passages voorlazen uit de Koran, die opriepen tot compassie en genade.

Niets van dat alles deze week. Het bleef rustig. De talrijke reacties van moslims waren mild of zelfs lovend. Moslims uitten tevredenheid, nu de islam eens niet negatief in beeld was gekomen. Men was gerustgesteld dat geen enkele afbeelding van Mohammed was getoond. Ook de keuze van Rageh Omaar, zelf een moslim, als verteller was in de smaak gevallen. En zowel shi’ieten en sunnieten waren vooraf door de BBC geconsulteerd.

De BBC heeft vast lering getrokken uit de gebeurtenissen in 1977 in DC en behandelt moslims met een zijden handschoen. Toch houd je je hart vast. Want in de eerste aflevering ontbraken heikele thema’s. In de tweede aflevering zal dat anders zijn, met onderwerpen als de vele huwelijken van de profeet en als de massamoord door zijn aanhangers op een Joodse clan. Vanavond wordt die uitgezonden, op BBC 2, om 22 uur onze tijd. Kijken maar. Vooral ook naar de reacties na afloop.

Naema Tahir