Besnijdenisclown leidt de Turkse jongetjes af

Was Redmond O’ Hanlon – de televisiegenieke Britse schrijver en wetenschapper die nooit te beroerd was om vanaf een regenachtig scheepsdek, tussen klapperende zeilen en met dito bakkebaarden, enkele passages uit het dagboek van Darwin te debiteren – in de Nederlandse versie van het VPRO-programma Beagle: In het kielzog van Darwin nog slechts een van de opvarenden op het schip de Stad Amsterdam; in de internationale versie is hij gepromoveerd tot presentator. Die taak neemt hij moeiteloos op zich. Was het eerder nog wel eens onduidelijk of er überhaupt sprake was van een verbindende figuur; O’ Hanlon weet zo goed waar hij het over heeft, dat hij niet alleen moeiteloos bruggen slaat, hij maakt de best ingewikkelde onderwerpen ook volkomen begrijpelijk.

Bij de hordes blote tieten en de enkele zwaaiende blote piemel in Spuiten en slikken op reis duizelde het me echter behoorlijk. Nicolette Kluijver was neergestreken in een plaats aan de Zwarte Zee, waar jaarlijks een dancefestival wordt gehouden dat heel lang duurt; vijf weken. Mij leek het verdomd lastig een onderhoudende reportage over de voornamelijk onder invloed verkerende figuren te maken, maar Nicolette wist gelukkig de boel te duiden toen ze zich tussen de bijkans geheel ontklede lichamen op de dansvloer stortte, namelijk aldus: „Dit is echt vet!”.

Zeven jaar dienen jongetjes te zijn als ze besneden gaan worden, zo leerden we van Sophie Hilbrand in hetzelfde programma. Zeven jaar, omdat ze dan oud genoeg zijn om stil te zitten, maar te jong om zich te schamen.

Sophie bezocht in Turkije traditionele moslims, middels op zich nogal obligate onderwerpen – uithuwelijking, eerwraak en besnijdenis – maar haar presentatie was zo spontaan en tegelijk vakkundig, dat het een feest was om naar te kijken. Toen het snijgebeuren een jongetje tot tranen toe tegenviel, vroeg Sophie aan zijn moeder of ze niet blijer was geweest als de traditie had voorgeschreven dat het worden van een man ook bereikt kon worden door, zeg, al zijn hoofdhaar af te scheren; een stuk minder pijnlijk, en toch ook een hele verandering? Omdat Hilbrand de vraag echt meende, was hij helemaal niet flauw.

Een clown deed zijn intrede vlak vóór de besnijdenis, op een podium waar de jongetjes in hun mooiste outfits nietsvermoedend zaten te glunderen. Sophie was ermee weg gekomen als ze aan het jongetje had gevraagd of hij voortaan, als hij een clown zou zien, altijd zou denken: straks gaat er iemand in m’n voorhuid snijden.

In de prachtige aflevering van Andere Tijden Sport van John Appel, over de zege op de Alpe d’Huez van Peter Winnen in 1981, vertelt Winnen dat hij zich zo leeg had gereden dat hij nauwelijks nog een arm omhoog kreeg toen hij de finish had bereikt. Winnen citeert zijn Vlaamse verzorger, wiens werk het is „aan wielerbenen te voelen”, die avond van de veertiende juli: „Tis nikske nie meer” en vervolgens legde hij Winnen aan het infuus.

Cabaretier Sanne Wallis de Vries vervangt tv-recensent Hans Beerekamp tijdens diens vakantie.