'Welkom in Minnertsga' op Parade

Op de Parade in Utrecht gaat vandaag Welkom in Minnertsga in première, over de man die vier jaar dood op bed lag bij zijn familie in het Friese dorp.

Met onvervalst Fries accent spreekt actrice Marisa van Eyle slechts één woord uit: „Dus.” Het is de openingsclaus van het toneelstuk Welkom in Minnertsga, een tekst van Geert Lageveen. Wie bekend is met het Fries krijgt een schok van herkenning: in dat ene sleutelwoord ligt zoveel besloten. Het kan omineus zijn, maar ook geruststellend. Marisa van Eyle speelt Femmie, de oudste van drie zussen in een streng gereformeerd milieu.

Schrijver Geert Lageveen, onder meer verbonden aan het gezelschap Orkater, baseerde Welkom in Minnertsga op een waargebeurd verhaal: vorig jaar werd op de zolder van een doorzonwoning in het Friese dorp het lichaam van een bejaarde man gevonden: hij bleek al vier jaar dood te zijn. Zijn bejaarde broers en zussen, die in hetzelfde huis woonden, wisten van niets. Er was geen boze opzet in het spel. De man, die erg op zichzelf was, had aangegeven met rust gelaten te willen worden. En dat hadden ze gedaan. In Lageveens true history-stuk heet de overleden man Ale.

Voordat het theaterfestival de Parade in Utrecht van start gaat, nemen de spelers het stuk door. „Wat is er in mijn provincie aan de hand?” vraagt Lageveen zich hardop af na afloop van de repetitie, in een loods ergens in het Groene Hart. „Ik ben geboren in Drachten, ik ben net 50 geworden, en ik heb sterk die streng godsdienstige achtergrond meegekregen in mijn jeugd. In Friesland gebeuren vreemde dingen. Een vrouw van 62 wordt moeder. Een veel te jong meisje krijgt vier baby’s die ze op zolder verstopt. En in Minnertsga ligt een man vier jaar dood op zijn bed.”

De voorstelling is ontstaan op verzoek van acteur en muzikant Arend Niks. Hij zocht naar een onderwerp dat weliswaar geschikt zou zijn voor de Parade, maar dat toch de nodige diepgang zou hebben.

Niks: „Eigenlijk dacht ik aan een tekst geïnspireerd door het werk van cineast Ingmar Bergman. De uitbeelding van een verstikkend milieu, bijvoorbeeld. Dat is een thematiek die me al lang interesseert.” In de voorstelling drumt Niks stevig, en spelen de actrices gitaar. Volgens Niks is Welkom in Minnertsga mede dankzij die muziek een echte Parade-voorstelling, ondanks het lugubere thema.

Welkom in Minnertsga van Geert Lageveen. Regie: Gijs de Lange. De Parade, Utrecht t/m 19/7. Daarna Amsterdam 14 t/m 21/8. Inl: deparade.nl