De schaakbond wil 'blitz', naar het tempo van het leven

‘Alle versies van schaken zijn goed, behalve de versie die vervelend is’, zei de Russisch-Franse grootmeester Vladislav Tkachiev. Met de vervelende versie bedoelde hij het klassieke schaak, waar de spelers een paar uur kunnen nadenken.

„De markt, de markt”, zei FIDE-president Kirsan Iljoemzjinov instemmend. Hij vermoedde dat die markt zal beslissen dat in de toekomst alleen nog maar ‘blitz’ – vijf minuten bedenktijd per partij – en ‘rapid’ – iets minder dan een half uur bedenktijd – bestaansrecht hebben.

„Binnenkort zal mijn strijkbout me kunnen verslaan als die met het internet verbonden is”, zei Tkachiev. „Een goede vergelijking”, zei Iljoemzjinov. Hiermee bedoelden ze dat de computers zo goed schaken dat het voor mensen zinloos is om zelf ook te proberen het goed te doen.

Ze spraken vorige maand op een feestje bij de lancering van de nieuwe website van Tkachiev. Er waren ook Russische journalisten uitgenodigd. Marina Makarytsjeva, de schaakverslaggever van het televisiekanaal NTV, nam het op voor het klassieke schaak. Ze zei dat snelschaak leuk was om te doen, en ook om er naar te kijken. Maar als het voorbij was bleef er niets van over, door de absurde fouten die er waren gemaakt. Iljoemzijnov en Tkachiev herhaalden dat ook het langzame schaak niet feilloos is.

Die nieuwe website van Tkachiev, whychess.org, is werkelijk super-de-luxe. Er is een keur van columnisten en bloggers, aangevoerd door topschakers als Levon Aronian en Alexander Grisjtsjoek. Er zijn goede videolessen voor beginners, gevorderden en professionals, en er is ook plaats voor een oude hobby van vrouwenminnaar Tkachiev, de World Chess Beauty Contest.

Het allesoverheersende thema van zijn website is dat er voor ‘blitz’ en ‘rapid’ sponsors zijn en dat het langzame klassiek schaak gedoemd is in een hobbyhoekje weg te kwijnen. Wie betaalt die peperdure site met al die topschakers die er voor werken? Het moet de FIDE wel zijn.

Iljoemzjinov wil een wereldkampioenschap ‘blitz’ en een wereldkampioenschap ‘rapid’ instellen. De twee wereldkampioenen van het snelle schaak zullen daarna spelen om het ‘absolute wereldkampioenschap’. „Om het schaken in overeenstemming te brengen met het tempo van het leven”, zei Iljoemzjinov.

Voor het langzame schaak ziet hij weinig toekomst, ook doordat er steeds meer gevallen van fraude door computerhulp gemeld worden. Als het klassieke schaak niet fraudebestendig is, moet het maar verkommeren, vindt hij. Zijn houding doet denken aan een klassiek citaat uit de Vietnamoorlog: ‘We moesten de stad vernietigen om hem te redden.’

Ik blijf toch nog maar even bij het het echte schaak, waar nadenken is toegestaan. Hier is een fraaie partij uit het kampioenschap van Azië, dat in mei in de Iraanse stad Mashad werd gewonnen door de Indiër Pentala Harikrishna.

Roestam Kasimdzjanov – Parimarjan Negi, kampioenschap van Azië 2011

1. d4 d5 2. c4 c6 3. Pf3 Pf6 4. Pc3 e6 5. e3 Pbd7 6. Ld3 dxc4 7. Lxc4 b5 8. Ld3 Ld6 9. 0-0 0-0 10. Dc2 Lb7 11. a3 a6 12. b4 a5 13. Tb1 axb4 14. axb4 De7 15. e4 e5 16. Pe2 Lxb4 Een pion is binnen, maar zwart zal lang last houden van de wankele positie van Lb4. 17. Pg3 Dit is al vaak voorgekomen en meestal deed zwart dan 17...g6 met het vervolg 18. dxe5 Pg4 19. Lg5 Dc5. 17...exd4 Hij gaat een stuk offeren. 18. e5 Pxe5 Als hij zijn Pf6 terugtrekt krijgt wit gevaarlijke aanval. 19. Pxe5 c5 20. De2 De eerste nieuwe zet. 20...Tfe8 21. Pg4 Pe4 22. Df3 Ta6 Veiliger was 22...Pd6, maar wat zwart doet is niet slecht. 23. Pf5 Dd7

24. Lh6 Een mooie zet. Zwart heeft hier allerlei mogelijkheden die moeilijk te berekenen zijn, zoals 24...Pc3 of 24...Tg6. 24...gxh6 Dit komt neer op een dameoffer. 25. Pf6+ Txf6 26. Dg4+ Pg5 27. Pxh6+ Txh6 28. Dxd7 Lc6 29. Dg4 Kh8 Zwart heeft twee stukken voor de dame, maar ook nog gevaarlijke vrijpionnen. 30. Txb4 Als zwart nu simpel 31...cxb4 antwoordt staat wit na 32. Dxd4+ gewonnen. 30...Tg8 Maar zwart heeft nog een troef: aanval over de g-lijn. Ondertussen staat hij wel een dame achter voor slechts een stuk. 31. Tbb1 Na 31. Txb5 f5 zou wit opeens in gevaar zijn. 31...Pe6 32. Dxg8+ Wit moet materiaal teruggeven. Hij blijft een kwaliteit voor, maar zwart heeft nog steeds zijn pionnen. 32...Kxg8 33. Lxb5 Pf4 34. Tfe1 Lxb5 35. Txb5 c4 36. g3 d3 De wijste partij. Met dit paardoffer wikkelt zwart af naar remise. 37. gxf4 c3 Een van de twee vrijpionnen zal wit een toren kosten. 38. Tc5 c2 39. Te8+ Kg7 40. Td8 Tb6 41. Txd3 Tb1+ 42. Kg2 c1D Remise. Je zou het beide spelers gunnen deze geweldige partij gewonnen te hebben.