Ajax van Johan Cruijff heeft genoeg aan talent

SIMON: Baker Street 94. Waarom staan we hier? Van alle mooie plekken van Londen – waarom heb je me naar een uitzendbureau gebracht?

DAVID: Kijk eens naar dat blauwe bordje aan de gevel.

SIMON: ‘John Lennon 1940-1980’. Heeft Lennon hier gewoond?

DAVID: Nee, hier zat zijn boetiek.

SIMON: Echt waar? De Apple-boetiek? Ik woonde hier jarenlang om de hoek en had geen idee.

DAVID: Nu Johan Cruijff de leiding van Ajax overneemt, vond ik dit een goede plek om even na te denken over wat er gebeurt als ‘het talent’ de zaak gaat runnen.

SIMON: De Beatles zijn inderdaad een beetje de Britse jarenzestigversie van het ‘gouden Ajax’. Lennon en Cruijff zijn allebei rebellen en working-class heroes, kunstenaars die een hekel hebben aan oude mannen in pakken. Het is geen wonder dat ze allebei zelf hun bedrijf wilden leiden. Heeft Lennon er een succes van gemaakt?

DAVID: Beeld je even in dat het eind 1967 is. De Beatles hebben onder de naam Apple een heleboel bedrijven opgericht. Ze willen, in hun eigen woorden, „westers communisme” praktiseren. Nederlanders beschilderen dit gebouw met een reusachtig, psychedelisch muurschilderij.

SIMON: Nederlanders?

DAVID: Twee Amsterdamse kunstenaars, Simon Posthuma en Marijke Koger.

SIMON: Amsterdammers van de generatie-Cruijff?

DAVID: Precies. Vervolgens moeten ze weer over de muurschilderij heen verven, aangezien ze geen toestemming van de gemeente hadden gevraagd. Ze ontwerpen rare kleren voor de Beatles. Van de Beatles mogen ze de boetiek versieren en psychedelische kleding ontwerpen. Die wordt verkocht in de boetiek.

SIMON: It’s wonderful to be here / It’s certainly a thrill. Beatles en Nederlanders: wat een combinatie. Zakelijk succes gegarandeerd, zou je zeggen.

DAVID: Als ware kunstenaars staan Posthuma en Koger erop om veelkleurige zijden etiketten in de kleding te naaien. Dat verdubbelt de prijs van elk kledingstuk. De prijs doet er sowieso niet toe. De kledingverkopers zitten in de kelder hasj te roken. Klanten komen alleen binnen om te kijken of te stelen. De Beatles zijn te idealistisch om bewakers in te huren.

SIMON: Waarom hebben ze geen orde op zaken gesteld?

DAVID: Ze hebben geen zin om zelf Apple te runnen. Ze zijn er bijna nooit.

SIMON: Zoals Ajax ook ver weg is van Barcelona.

DAVID: De Beatles laten liever alles over aan muzikale vriendjes, of aan mensen die ze aardig of geinig vinden. John denkt dat als iemand ‘talent’ heeft, hij het verder wel kan.

SIMON: Zoals Cruijff denkt dat Tscheu La Ling Ajax kan leiden omdat hij zelf heeft gevoetbald, een voetbalclub in Slowakije heeft geleid en een bedrijf in voedingssupplementen had. Ervaring en kwalificaties zijn onzin! Talent is genoeg!

DAVID: Iedereen die bij Apple binnenloopt en zegt dat hij kunstenaar is, krijgt geld mee. Het grappigste voorbeeld is een jonge Griekse tv-reparateur, ene Magic Alex. Hij noemt zichzelf uitvinder.

SIMON: Wat vindt hij uit?

DAVID: Een doos met flitsende, gekleurde lichtjes, de Nothing Box. John kijkt ernaar tijdens een LSD-trip. Hij vindt het briljant. Vervolgens stelt hij Alex aan als hoofd van de elektronicadivisie van Apple. Alex draagt een lange witte jas, als een wetenschapper in een B-film. Hij bouwt voor heel veel geld een opnamestudio. Die werkt niet. Jaren later duikt hij op in het Midden-Oosten. Daar maakt hij kogelvrije auto’s voor dictators. Die zijn niet kogelvrij.

SIMON: Het is raar dat Brian Epstein – de Rinus Michels van de Beatles – dit allemaal liet gebeuren.

DAVID: Hij kon hier weinig aan doen. Hij was net gestorven aan een overdosis.

SIMON: Nu denkt Cruijff aan Clarence Seedorf als algemeen directeur van Ajax.

DAVID: Waarom niet? Als er iemand is die in één land kan voetballen terwijl hij in een ander land zonder enige ervaring een club leidt, is het Clarence wel.

SIMON: Wat is er trouwens geworden van de Apple-boetiek?

DAVID: Die verloor bakken vol geld en werd na zes maanden gesloten.

SIMON kuper en DAVID winner