Gaddafi staakt-het-vuren aangeboden - ‘NAVO wil politieke deal’

Hillary Clinton in Istanbul met Mahmud Jibril, de voorzitter van de Libische rebellenregering. Foto AFP / Saul Loeb

De speciale VN-gezant voor Libië gaat naar Tripoli om de Libische leider Gaddafi een overeenkomst aan te bieden die hem een staakt-het-vuren aanbiedt. Voorwaarde van de overeenkomst is wel dat Gaddafi afstand doet van de macht.

De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Franco Frattini maakte de overeenkomst vanmiddag bekend op een top over Libië in Istanbul. Naast het opstellen van het voorstel voor Gaddafi besloten de aanwezige landen, waaronder veel NAVO-landen en Arabische landen, ook de rebellenregering in Benghazi te erkennen als de vertegenwoordiger van het Libische volk. Vertegenwoordigers van de rebellenregering zijn op de top in Istanbul aanwezig.

Onze buitenlandredacteur Carolien Roelants, die voor NRC Handelsblad de ontwikkelingen rond Libië volgt, ziet het aanbod als een “lokkertje” voor het regime om te gaan praten:

“Het is duidelijk dat de NAVO van de militaire acties af wil. Ze willen heel graag een politieke deal. Het gaat er nu om hoe Gaddafi weg kan gaan. Binnen de NAVO wordt gefluisterd dat hij misschien toch in Libië kan blijven. De NAVO zit met het probleem dat het Internationaal Strafhof een arrestatiebevel tegen hem heeft uitgevaardigd en Gaddafi dus vogelvrij is. Hij heeft geen andere mogelijkheid dan in Libië te blijven. De Afrikaanse Unie heeft wel gezegd zich niks van het arrestatiebevel aan te trekken, maar blijft is voor Gaddafi gevaarlijk om naar een Afrikaans land te gaan. Financiële prikkels zouden zo’n land ertoe kunnen bewegen hem toch uit te leveren.”

De Britse minister van Buitenlandse Zaken William Hague zei na de aankondiging voor het aanbod van het staakt-het-vuren dat de militaire campagne tegen Gaddafi desondanks wordt geïntensiveerd. Roelants vindt dat logisch:

“Het opvoeren van de militaire campagne versterkt de druk op Gaddafi om te gaan praten. Toch is de uitspraak van Hague wel opmerkelijk omdat Britse NAVO-functionarissen onlangs hebben gezegd dat het aantal doelen in Libië ‘op raakt’. Ze hebben in dat geval twee opties: of je gaat meer ‘ad hoc’ doelen bestoken zoals rondrijdende tanks met het risico dat je opstandelingen en bevolkte gebieden treft. Een andere optie is dat meer dan alleen militaire doelen gaat treffen, zoals ook economische doelen en overheidsgebouwen. Dat gebeurt nu al voor een deel.”

Hoewel de in Istanbul aanwezige landen Gaddafi nu van plan zijn een staakt-het-vuren aan te bieden, gaat de strijd tussen het leger van Gaddafi en de opstandelingen en de NAVO-coalitie onverminderd door. Het Libische regime beweerde gisteravond dat Gaddafi’s leger met succes een aanval van de opstandelingen op de oostelijke stad Brega heeft afgeslagen. De NAVO zou de aanval van de opstandelingen vanuit de lucht en de zee hebben ondersteund.