Hoe kom je bij de noodknop?

Jens van Egmond uit Tilburg is gefascineerd door de noodknop in de trein waarmee je de deuren kunt openen. Er zit glas voor. „Hoe makkelijk breekt dat glas eigenlijk”, vraagt hij zich af. „Lukt het met je blote handen?”

Makkelijk breekt dat glas niet, weet Annelou van Egmond, persvoorlichter van de Nederlandse Spoorwegen. „Een flinke vent slaat het zo in. Zelfs met twee duimen moet dat voor hem te doen zijn. Maar mijzelf lukt dat niet. Je kunt de punt van een paraplu gebruiken.”

Dat glas moet er voor zorgen dat je de knop alleen gebruikt als het echt nodig is. Aan de noodrem wordt tenslotte nogal eens voor de grap getrokken. Gemiddeld vier keer per week is het raak in een van de 1.200 treinen die er dagelijks door Nederland rijden.

Het glas voor de noodknop is gehard, vertelt een woordvoerder van NedTrain, dat de treinen van de NS onderhoudt. „Dat betekent niet dat het harder is dan gewoon glas, maar dat het verbrokkelt als het breekt en niet versplintert. Je snijdt je er niet aan.”

Vroeger hingen er hamers naast de noodknop, maar daar werd óf misbruik van gemaakt,óf ze verdwenen vertelt hij. „Er zijn ook experimenten geweest met kunststof schermpjes, maar die breek je nog moeilijker dan het huidige glas.”

De noodknop is bedoeld om treindeuren te openen in geval van nood. Druk je erop, dan wordt de vergrendeling opgeheven, maar de luchtdruk die de treindeuren in een gewone situatie opendrukken is er dan niet. Je moet de deur zelf naar buiten duwen. Iets wat overigens eenvoudiger is dan het inslaan van het beveiligingsglas, aldus NedTrain. „Mijn moeder kan het ook.” Voorwaarde is echter wel dat de trein langzaam rijdt: boven de vijf kilometer per uur krijg je de deuren niet open. De machinist krijgt een sein, en zal de trein dan eerst tot stilstand moeten brengen.

Op onrechtmatig gebruik van de noodrem en de noodknop deurvergrendeling staat een boete van 200 euro. Binnenkort hoopt de NS overtreders allemaal te kunnen inrekenen: op ieder balkon komt camerabeveiliging.

Wanneer er wel sprake is van nood? Als er brand is bijvoorbeeld, zegt Annelou van Egmond, van de NS. Maar, waarschuwt ze, ook bij nood is trekken aan de noodrem niet altijd slim. De trein stopt daar waar je aan de rem trekt. Ook in een weiland. Is er iemand onwel, of heeft die acuut ambulancepersoneel nodig dan is doorrijden tot het eerste station slimmer.

Lineke Nieber