Blowverbod? Wiet is al lang verboden

In Nederland geldt op sommige plaatsen een blowverbod. Dat kan niet, zegt de Raad van State nu.

Het bezit van softdrugs is namelijk al verboden.

. Iets verbieden wat al verboden is, dat gaat niet. De gemeente Amsterdam kan geen plaatselijke blowverboden afkondigen, omdat het bezit van softdrugs al is verboden in de Opiumwet. Die uitspraak heeft de Raad van State, de hoogste bestuursrechter van Nederland, afgelopen woensdag gedaan.

1 Waarom doet de Raad van State hierover uitspraak? Een groep Amsterdammers uit de Hemonystraat in de Pijp vroeg daarom. Zij wilden dat burgemeester Eberhard van der Laan op de kinderspeelplaats in hun buurt een softdrugsverbod zou afkondigen. Blowende jongeren zouden daar overlast veroorzaken voor de spelende kinderen. Job Cohen, destijds burgemeester van Amsterdam, wees dat verzoek in 2009 nog af, omdat hij de maatregel te zwaar vond. Nu blijkt dus dat de Algemene Plaatselijke Verordening, op basis waarvan de Amsterdammers wilden dat Eberhard van der Laan nu in actie zou komen, in strijd is met de landelijk geldende Opiumwet.

2 Dus de gemeente Amsterdam kan niets tegen blowende jongeren doen?

Jawel, alleen dat mag niet meer gebeuren op basis van een blowverbod. De Raad van State verwijst in zijn uitspraak naar een andere mogelijkheid die de gemeente heeft: een gebiedsverbod voor mensen die overlast geven. Glashelder, zegt een woordvoerder van de gemeente Amsterdam: „Het maakt de bewoners van de Hemonystraat echt niet uit of er nou een blowverbod geldt, of dat we straatcoaches langs sturen. Als de overlast maar verdwijnt.”

3 En de al bestaande blowverbodsborden, die moet de gemeente dus verwijderen?

Daar buigen de juristen van de gemeente zich nog over. Waarschijnlijk moeten ze weg, zegt de woordvoerder, omdat de Algemene Plaatselijke Verordening die dus nu onwettig is verklaard, erop vermeld staat.

Aan de gemeente Heerlen dus het advies om voorlopig geen bordjes te laten maken, want Heerlen heeft net eenzelfde verordening aangenomen om een softdrugsverbod in te stellen. De gemeente Heerlen wil die verordening niet meteen weer intrekken, maar afwachten wat een strafrechter van het verbod vindt. „We hebben een extra instrument nodig om blowende jongeren die overlast geven, te kunnen aanpakken”, zegt een woordvoerder van de gemeente.

4 Hoe zit het eigenlijk met het Nederlandse gedoogbeleid? Dat lijkt steeds meer te worden ingeperkt, onder andere door dit soort uitspraken waarin de Raad van State de Opiumwet zeer strikt interpreteert.

Gemeenten en coffeeshops spraken bijvoorbeeld altijd in zogeheten gedoogbeschikkingen af dat coffeeshops softdrugs als wiet en hasj mogen verkopen. De Raad van State deed in juni een uitspraak waaruit bleek dat zulke regulering óók niet meer mag. Met dezelfde redenering: in de Opiumwet staat nu eenmaal een absoluut verbod op verkoop van softdrugs. Om die reden mag een gemeente dus niet buiten de wet om tot nadere regulering overgaan in de Algemene Plaatselijke Verordening.

5 In Amsterdam hangen óók borden met een plaatselijk alcoholverbod. Mogen die dan wel?

Die plaatselijke alcoholverboden kondigen gemeenten ook af via zo’n Algemene Plaatselijke Verordening. Maar voor alcohol is zo’n plaatselijk verbod niet in strijd met de landelijke wetgeving. In de wet staat namelijk niets over of het is toegestaan om in het openbaar een biertje te drinken. Wel strafbaar is openbare dronkenschap. Veel Nederlandse gemeenten hebben dus standaard een alcoholverbod afgekondigd in het centrum of rond speelplaatsen, of doen dat bij bijzondere evenementen.