Woningcorporaties nemen te veel investeringsrisico's

Woningcorporaties nemen te veel risico’s bij de aankoop van grond en bij projectontwikkelingen. Het ontbreekt aan investeringsbeleid, aan risicobeheersing, aan een exitstrategie en aan interne en externe controle. Dat concludeert het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV), de financiële toezichthouder, vandaag in een rapport.

Tussen 2006 en 2009 verdubbelde de waarde van de grondposities (grondbezit en grond met kooprecht) van 1 miljard euro tot ruim 2,1 miljard. In 2009 moesten de ruim 400 woningcorporaties in totaal 89 miljoen euro afboeken. Voor 2010 gaat CFV-directeur Jan van der Moolen uit van een „voorzichtige schatting” van 100 miljoen euro. De belangrijkste oorzaken zijn de slechte markt, wijzigingen in het bestemmingsplan of het gemeentebeleid of reguliere afwaardering.

„Corporaties moeten grond kopen om te bouwen, anders zijn ze geheel aangewezen op gemeenten of projectontwikkelaars”, zegt Van der Moolen. „Maar wat ze op zijn minst kunnen doen, is checken.” Uit een steekproef van het CFV blijkt dat eenderde van de corporaties geen actueel taxatierapport gebruikt, eenvijfde maakt geen gebruik van het kadaster gaat om de eerdere prijs te controleren.

„Wat ook voorkomt, is dat corporaties natuurgebied kopen om later te ‘ruilen’”, aldus de CFV-directeur. „Maar als je dan ziet dat er de eerste vijftien jaar niet op gebouwd mag worden, denk ik ja...”

Verder staan commissarissen soms te ver af van corporaties of hebben ze „geen idee” wat er speelt, aldus Van der Moolen. „We hebben commissarissen uitgenodigd om de conclusies te bespreken en die onderschreven ze behoorlijk. Ook commissarissen die van ons een vreselijke brief hadden gehad omdat er dingen niet deugden. Het was een goede bijeenkomst. De sfeer was: geen gezeur, wij moeten hier van leren.”

Een woordvoerder van Aedes, de brancheorganisatie van corporaties, erkent dat risicobeheersing beter moet en zegt dat corporaties hier inmiddels „volop mee bezig” zijn.