Twee keer verbieden kan niet

Iets verbieden wat al verboden is, dat gaat niet. De gemeente Amsterdam kan geen plaatselijke blowverboden afkondigen, omdat het bezit van softdrugs al is verboden in de Opiumwet. Die uitspraak heeft de Raad van State, de hoogste bestuursrechter van Nederland, gisteren gedaan.

1 Waarom doet de Raad van State hierover uitspraak? Een groepje Amsterdammers vroeg daarom. Zij wilden dat burgemeester Eberhard van der Laan op de kinderspeelplaats in hun buurt een softdrugsverbod zou afkondigen, omdat blowende jongeren daar overlast veroorzaakten. Van der Laan wees dat verzoek af, omdat hij de maatregel te zwaar vond. Nu blijkt dus dat de Algemene Plaatselijke Verordening, op basis waarvan de Amsterdammers wilden dat Van der Laan in actie zou komen, in strijd is met de landelijk geldende Opiumwet.

2 Dus Amsterdam kan niets tegen blowende jongeren doen? Jawel, alleen niet meer op basis van een blowverbod. De Raad van State verwijst in zijn uitspraak naar een andere mogelijkheid die de gemeente heeft: een gebiedsverbod voor mensen die overlast geven. Glashelder, zegt een woordvoerder van de gemeente Amsterdam: „Het maakt de bewoners echt niet uit of er nou een blowverbod geldt, of dat we straatcoaches langs sturen. Als de overlast maar verdwijnt.”

3 En die bordjes gaan weg? Daar buigen de juristen van de gemeente zich nog over. Waarschijnlijk moeten ze weg, zegt de woordvoerder, omdat de Algemene Plaatselijke Verordening die dus onwettig is, erop vermeld staat. Aan de gemeente Heerlen dus het advies om voorlopig geen bordjes te laten maken, want Heerlen heeft net eenzelfde verordening aangenomen om een softdrugsverbod in te stellen. De gemeente wil die verordening niet meteen weer intrekken, maar afwachten wat een strafrechter van het verbod vindt. „We hebben een extra instrument nodig om blowende jongeren te kunnen aanpakken.”

4 Hoe zit het dan met het Nederlandse gedoogbeleid? Dat lijkt steeds meer te worden ingeperkt. Gemeenten en coffeeshops spraken bijvoorbeeld altijd in zogeheten gedoogbeschikkingen af dat coffeeshops softdrugs mogen verkopen. De Raad van State deed in juni een uitspraak waaruit bleek dat zulke regulering óók niet meer mag. Met dezelfde redenering: in de Opiumwet staat nu eenmaal een absoluut verbod op verkoop van softdrugs.