Politici en roddelbladen zoeken elkaar op

Roddelbladen en politici hebben elkaar gevonden. Maar anders dan Britse collega’s luisteren de roddeljournalisten niemand af. Ze blijven terughoudend.

Wist u dat Mark Rutte een vriendin heeft? Ingrid de Caluwé is de gelukkige. Ze is Kamerlid namens Ruttes partij, de VVD.

Nou, wij wisten het ook niet. De hoofdrolspelers ontkennen het al maanden oude gerucht. De politieke redactie van deze krant heeft ook niet genoeg bronnen om het voor waar te mogen aannemen. Net zo min als voor andere geruchten over het privéleven van de premier. De redactie is vervolgens niet door Ruttes vuilniszakken gegaan of gaan posten voor de premiers appartement.

Opvallender is misschien dat de redacteuren van roddelbladen dit ook niet doen. Weekblad Story bracht de relatie met De Caluwé groot, maar wel met een stevig voorbehoud. „Vermeende minnares” kopte het blad. De primeur? De Caluwé had een bovenwoning gekocht in de buurt van de premier, in het Haagse Benoordenhout. Story: speelt er dan toch meer tussen de twee?

Concurrenten Privé, Weekend en ’t brutaaltje Party schreven er niet over. De Nederlandse boulevardpers vindt het seksleven van de premier duidelijk niet belangrijk genoeg om er een paar redacteuren op te zetten. Laat staan betaalde privédetectives.

Britse politici debatteren dezer dagen over de vergaande en onwettige methodes van journalisten om iets te weten te komen over de persoonlijke levens van, onder anderen, politici. Ondertussen is in Nederland nog altijd geen overtuigende verklaring gevonden voor de aanzienlijk minder grote interesse onder Nederlandse journalisten in de privébesognes van Haagse hoofdrolspelers.

Een geringe aandacht waar politici overigens zelf niet altijd even blij mee zijn. Drie jaar geleden, toen Rutte nog geen populaire premier was maar een voortmodderende fractievoorzitter, verzuchtte een VVD-Kamerlid tegen deze krant: „Hádden we maar een echte schandaalpers. Dan had iedereen foto’s van Mark gezien aan de zijde van mooie mokkels, in allerlei strandtenten.” Het Kamerlid baalde van het beeld van Rutte „als seksloze sukkel”.

Wie ‘de bladen’ volgt, kan hem hoopvol nieuws brengen. De aandacht voor politici stijgt. Die ontwikkeling is al wat ouder. „Een belangrijk moment”, zegt communicatiewetenschapper Maarten Reesink (UvA) „is de razendsnelle opkomst geweest van Pim Fortuyn.” Vooral omdat de flamboyante Fortuyn zich als persoon goed voor de bladen leende, meent Reesink. Maar ook omdat zijn komst bewees dat niet alleen hoogopgeleiden zijn geïnteresseerd in politiek. Reaguurders kunnen ook roddelbladen kopen.

Wat leverde die gegroeide interesse van de bladen in politici op? Onder meer de onthulling, inclusief vage telelensfoto’s, dat PvdA’er Nebahat Albayrak een relatie had met een blonde griffier van de Tweede Kamer; dat toenmalig minister Guusje ter Horst zielsgelukkig was met haar nieuwe, jongere vriend; dat permanente bewaking het tweede huwelijk van Wilders in gevaar bracht – met foto van zijn Hongaarse vrouw.

Zeker bij het blad Story is echt iets veranderd. Daar gaat het sinds enige tijd niet alleen om politieke persoonlijkheden maar ook om de politiek zelf. Twee weken geleden ging het over de noodhulp aan Griekenland (niet doen natuurlijk) en deze week besteedt het blad aandacht aan de vrijspraak van Geert Wilders. Geïnterviewd wordt „VVD-prominent” Hans van Baalen, over twee volle pagina’s. Kop: „Dit proces had nóóit mogen plaatshebben.” Slotzin: „Erg zuur dat de belastingbetaler ervoor opdraait.”

Nog opvallender is de wekelijkse rubriek ‘Vraag Den Haag’. Lezers mogen een vraag stellen aan Kamerleden van SP, CDA en VVD – iedere week een ander. De antwoorden komen niet zomaar van partijvoorlichters, zoals CDA’er Liesbeth Spies deze week laat zien. Ze kraakt het voorstel van de eigen coalitie om het aantal Kamerleden terug te brengen.

De rubriek bestaat sinds februari van dit jaar. Hoofdredacteur Matthieu Slee, eerder werkzaam voor Privé en Weekend: „Ook andere media besteden tegenwoordig aandacht aan de persoonlijke levens van beroemdheden.” En inderdaad, RTL Boulevard onthulde dat Jack de Vries vreemdging met een ondergeschikte. Minister Jan Kees de Jager kwam uit de kast in een interview met De Telegraaf. Slee: „Wij zochten daarom naar een manier om te verbreden. We realiseerden ons: op verjaardagsfeestjes praten mensen ook over politieke kwesties. En dus doen we daar nu ook iets mee.”

Politici weten dat inmiddels, zegt Slee. Veel van hen benaderen Story zelf, met suggesties. „Maar vaak zijn hun verhalen te ingewikkeld. Niet alle onderwerpen passen bij ons. Zo doen wij liever de modernisering van het koningshuis dan een missie naar Afghanistan.”

Slee is nog altijd trots op een primeur in de politiek van jaren terug. Toenmalig VVD-staatssecretaris Robin Linschoten had een buitenechtelijke affaire, zo onthulde Slee in weekblad Privé, terwijl zijn vrouw op sterven lag. „Dat soort primeurs blijft schaars, dat is nu niet anders. Omdat onze contacten op het Binnenhof niet goed genoeg zijn en omdat politici zelden naar ons komen om te lekken over collega’s.”

Dat is het grootste verschil met de Britse tabloids: Nederlandse journalisten, ook die van de roddel, gaan niet intensief op zoek naar privébesognes, ze zijn afhankelijk van wat op hen afkomt. Ze luisteren niet af en kopen niet om. Gevolg: geen grote onthullingen over privélevens van politici. Alleen voor Binnenhof, een eenmalig samenwerkingsproject van HP/De Tijd en Weekend, doken redacteuren in de vuilniszakken van politici. Niet alleen de politiek, ook de beroepsgroep sprak er schande van.

Dat strookt met onderzoek verricht onder roddeljournalisten. Hun ethische codes, bleek daaruit, zijn nauwelijks losser dan die van collega’s bij andere media. Als dat zo blijft, is de kans groot dat de premier zelf eerder over een relatie zal vertellen dan een roddelblad erover bericht. Of zelfs een dagblad. Story’s Slee: „Want dat zouden jullie bij NRC Handelsblad natuurlijk ook gewoon brengen, maar dan misschien terloops in een analyse over de populariteit van de premier.”