Murdoch tegen de bierkaai

De man die dankzij de markt een mediamagnaat kon worden, wordt nu door dezelfde markt naar de uitgang begeleid. Het zoenoffer dat Rupert Murdoch bracht met zijn besluit om te stoppen met de scandaleuze zondagskrant News of the World was te laat en te hypocriet. Gisteren moest hij weer door de knieën voor het publiek dat hij altijd als zijn eigen markt beschouwde. Onder druk zag Murdoch af van de acquisitie van de commerciële tv-zender BSkyB.

In een verklaring legde Murdoch de schuld bij het maatschappelijke „klimaat” dat de overname zo negatief tegemoet trad. Hij doelde op de stemming in het Lagerhuis, waar niet alleen de oppositionele Labourpartij maar ook de regerende Liberaal-Democraten en Conservatieven optrokken tegen News Corp, het tweede mediaconcern ter wereld.

Die politieke ommezwaai – tot voor kort bakten Tories en Labour, al dan niet uit angst, liever zoete broodjes met de media van Murdoch – kreeg een kans doordat met name oppositieleider Ed Miliband de toenemende publieke walging over de criminele journalistieke praktijken van Murdoch goed aanvoelde. Het was vooral tekenend dat adverteerders zijn zondagse vlaggenschip News of the World de rug toekeerden. Die deden dat niet omdat ze moraaltheologen geworden waren, maar uit koele berekening.

Geassocieerd worden met Murdoch is nu een kostenpost. En niet alleen in Groot-Brittannië, waar zijn kranten afgelopen decennia soms een beslissende politieke rol speelden. Ook in de Verenigde Staten krijgt News Corp te maken met tegenwind. Twee Congresleden hebben de justitiële autoriteiten gisteren verzocht strafrechtelijk onderzoek te doen naar mogelijke corruptie bij News Corp.

Als daaraan gehoor wordt gegeven, kan ook de politieke macht van News Corp in de VS gaan wankelen. Met een zender als Fox News heeft Murdoch een belangrijke stem bij de presidentsverkiezingen van 2012.

Komt zijn hoogmoed voor de val? Leedvermaak is begrijpelijk. Maar er zijn wel grenzen aan. Want de politieke aanvallen op Murdoch lijken ook voort te komen uit wraak jegens de onwelgevallige pers. In Londen wordt niet alleen nagedacht over wetgeving waarmee mediamonopolies kunnen worden voorkomen, maar gaan ook stemmen op om de pers van staatswege wettelijk verder te reguleren.

Tegen dat laatste verlangen is enig tegengeluid geboden. De kern van de zaak-Murdoch is dat hij en zijn medewerkers zich schuldig hebben gemaakt aan strafbare feiten. Die moeten dus worden opgespoord, vervolgd en bestraft. Journalisten staan niet boven de wet. Maar dat wil niet zeggen dat de hele beroepsgroep collectief moet worden gestraft.

Criminaliteit in de journalistiek moet bestreden worden. Maar dat moet wel gebeuren met een scherp fileermesje, niet met een botte bijl.