Murdoch geeft zijn droom op

Onder druk van alle partijen in het Britse Lagerhuis ziet de mediamagnaat af van het bod.

Toch is dit nog lang niet het einde van de zaak, want het onderzoek naar het afluisteren is net begonnen.

De aankondiging kwam gistermiddag als een volslagen verrassing. Net voordat alle partijen in het Britse Lagerhuis even na het middaguur een motie wilden aannemen waarin Rupert Murdoch werd verzocht af te zien van het bod op satellietzender BSkyB, blies de mediamagnaat de overname zelf af.

„Het is te moeilijk om in dit klimaat voorwaarts te gaan”, zei plaatsvervangend voorzitter Chase Carey van News Corp in een verklaring.

Het is een enorme klap voor Murdoch, en laat zien hoe het afluisterschandaal zijn media-imperium beschadigt. De overname van BSkyB, waarover al sinds begin 2010 werd onderhandeld en die 8 miljard euro waard was, vormde een belangrijk onderdeel van de strategie van zijn mediabedrijf.

Met de winstgevende satellietzender zou de grootste krantenuitgever van het land ook de grootste televisiezender worden. Betalende kijkers van BSkyB, waaronder de lucratieve zender SkySport, abonnees van Sky’s breedbanddiensten en krantenlezers zouden onder één eigenaar vallen. Bovendien kon Murdoch zijn grip op de betaaltelevisiemarkt in Europa zo verstevigen. News Corp bezit al 39 procent van de aandelen in BSkyB en James Murdoch is voorzitter van de Raad van Bestuur.

Maar de druk om die droom op te geven, werd te groot. Nadat vorige week bekend werd dat de slachtoffers van misdrijven en nabestaanden van de aanslagen van 7 juli 2005 waren afgeluisterd in opdracht van Murdochs News of the World, volgde de ene onthulling na de andere over journalistieke wanpraktijken. Mogelijk zijn 3.750 Britten afgeluisterd, politieagenten zouden zijn omgekocht, en ook andere kranten zouden zich schuldig hebben gemaakt aan illegale activiteiten.

Toen de publieke walging over het afluisteren groeide, nam News Corp eerst de verrassende stap om tabloid News of the World op te heffen. Dat suste de woede nauwelijks.

Vervolgens besloot News Corp de overnameprocedure te vertragen door het aanbod in te trekken om na de overname nieuwszender SkyNews af te stoten. Daarmee was de belangrijkste voorwaarde van minister van Cultuur Jeremy Hunt om zijn goedkeuring te geven, verdwenen. Mét SkyNews zou News Corp een te grote speler worden en zou de pluriformiteit van de pers in gevaar komen. Het voorgenomen bod werd doorverwezen naar de Britse mededingingsautoriteit, wiens onderzoek nog zeker zes maanden zal duren.

Maar woensdag werd duidelijk dat alle Britse politieke partijen zich tegen de overname keerden, waardoor deze ‘politiek dood’ werd verklaard. Tijdens het vragenuurtje in het Lagerhuis liet premier Cameron gisteren in ferme taal zien waar het volgens hem om ging: „Het is in het belang van het bedrijf om eerst de rotzooi op te ruimen en schoon schip te maken, voor het over overnames denkt.”

Ook buiten het Lagerhuis werd de druk op Murdoch groter, en daarmee de schade voor zijn mediabedrijf. Een groep Amerikaanse institutionele beleggers in News Corp heeft het bedrijf aangeklaagd wegens wanbestuur. De leiding van het bedrijf „greep niet in toen het jaren geleden al hoorde” over de afluisterpraktijken, klaagt de groep banken en pensioenfondsen. Bovendien zou er bij News Corp sprake zijn van „buitensporig nepotisme”. „Murdoch heeft News Corp behandeld als een snoeppot die hij kan plunderen als hij trek krijgt.”

Dit is echter nog lang niet het einde van de zaak. Het onderzoek naar het afluisteren is nog maar een paar maanden aan de gang. Commissaris Sue Aker verklaarde woensdag voor een Kamercommissie dat in de aantekeningen van privédetective zeker 3.750 namen, en de nummers van 4.000 landlijnen en 5.000 mobiele telefoons zijn gevonden. Tot nu toe zijn slechts 170 vermeende slachtoffers benaderd.

„Het zal nog erger worden”, voorspelde Rebekah Brooks, de baas van News International, toen ze vorige week News of the World ophief. Daarin krijgt ze zeker gelijk.