Duitse tanks voor Saoedisch leger

De Duitse politiek kent niet veel geheimen, maar slechts een handjevol mensen kent de details over de verkoop van tanks aan Riad. Waarom nu, in de ‘Arabische lente’, een autocratisch regime steunen?

Het is haast verdwenen uit het collectieve geheugen van de Duitsers, maar hun land maakt behalve auto’s ook tanks. In München produceert de Europese marktleider op dit gebied, Krauss-Maffei Wegmann, Leopardtanks die inzet zijn geworden van een principieel en uitdijend politiek conflict.

Duitsland wil tweehonderd tanks van het modernste type, de Leopard 2a7+, aan Saoedi-Arabië leveren; een opdracht van 1,7 miljard euro. Het tijdstip is ongunstig door de Arabische revolutie. Duitse parlementariërs wijzen erop dat Saoedische tanks in Bahrein tegen opstandelingen zijn ingezet en bekritiseren het autocratische regime in Riad. De regering van bondskanselier Merkel verdedigt de deal en verwijst naar internationale veiligheidsbelangen.

Merkel, die momenteel enkele Afrikaanse landen bezoekt, maakte gisteren in Luanda bekend dat Duitsland ook oorlogsschepen aan Angola wil leveren. Het gaat om zes tot acht bewapende patrouilleboten, te bouwen door de Bremense scheepswerf Lürssen. Ook dit bericht riep in Berlijn vragen op over de Duitse rol als wapenexporteur.

De meeste politici zijn slecht op de hoogte van de lucratieve opdracht voor de Leopardtanks, omdat de informatie erover achter gesloten deuren behandeld wordt door een speciale parlementaire commissie. De Duitse pers jaagt achter een fantoom aan: worden er wel of geen tanks aan Saoedi-Arabië geleverd? En zo ja, wat betekent dat voor de instabiele regio, en kan dit het vredelievende imago van Duitsland schade berokkenen?

Krauss-Maffei Wegmann maakt raketsystemen, luchtafweergeschut en pantservoertuigen. Het bedrijf heeft een jaaromzet van circa 1,5 miljard euro, waarvan zo’n 900 miljoen euro afkomstig is van wapenproductie. Er werken 3.400 mensen.

De oppositie heeft kritiek op de mogelijke levering van de tanks. Dat land is volgens de Groenen „niet bepaald een loepzuivere democratie”. Groenenafgevaardigde Christian Ströbele dreigt met een klacht bij het Federale constitutionele hof in Karlsruhe als hij geen inzage krijgt in de details van de Leopard-deal.

De zaak is pikant omdat ook nu weer de vraag aan de orde komt of Israël – bondgenoot van Duitsland in het Midden-Oosten – al dan niet tegenstander is van de Leopardlevering. In het verleden was dat wel zo, maar nu schijnt de Israëlische regering te zwijgen en in te stemmen. Hetzelfde zou voor Washington gelden. De zware wapens voor Riad kunnen dienen als mogelijke afschrikking voor de gezamenlijke vijand Iran, zo is de redenering. Als Israël zijn stem had laten horen en zich tegen Duitsland had gekeerd, was de deal afgeketst.

De Duitse politiek kent weinig echte geheimen, maar wat er precies in de zogeheten Bundessicherheitsrat besloten wordt, is slechts bekend aan een uitgelezen groep parlementariërs, die wordt voorgezeten door bondskanselier Merkel. Dit gremium beslist naar welk land de Duitse wapenindustrie haar producten mag exporteren. Vorig jaar keurde de Bundessicherheitsrat de levering aan Israël van Duitse korvetten goed, gebouwd door het staalconcern ThyssenKrupp. Een jaar daarvoor mochten tanks aan het Golfstaatje Qatar worden geleverd. Dat gebeurde met instemming van de SPD, die toen in de regering zat, nu oppositie voert en tegen de levering van Leopardtanks aan Saoedi-Arabië is.

Hoewel over die tanks officieel niets bekend is, schijnt de zaak beklonken te zijn. Eind vorige week is de levering in de Bundessicherheitsrat aan de orde geweest en zou een principebesluit zijn genomen. Deze week zou dit parlementaire gremium nogmaals bijeenkomen voor afronding. Daarna kan tankleverancier Krauss-Maffei Wegmann z’n gang gaan.