Murdoch blijkt politiek front waard

In het afluisterschandaal leggen de Britse politieke partijen een opmerkelijke eensgezindheid aan de dag. Labour-leider Ed Miliband heeft intussen volop profijt van de zaak.

„Dit Huis gelooft dat het in het publiek belang is dat Rupert Murdoch zijn overnamebod op BSkyB terugtrekt.” De motie die vanmiddag door het Britse Lagerhuis zou worden aangenomen, is slechts een oproep en heeft geen wettelijke consequenties. Maar de motie toont hoe de situatie in het Verenigd Koninkrijk in een week is veranderd.

Niet langer dansen politici naar het pijpen van de man die tot voor kort het ‘vierentwintigste kabinetslid’ werd genoemd. Niet langer komen zij naar Murdoch toe – hij verschijnt volgende week zelf als getuige voor een Kamercommissie.

Opmerkelijk is dat alle partijen de motie vanmiddag zouden steunen. De Liberaal-Democraten waren dat al van plan, maar gisteravond sloot ook de Conservatieve partij zich aan bij deze unieke aanval op Rupert Murdoch. Premier David Cameron zou niet bij het debat aanwezig zijn.

Het is een overwinning voor Labour-leider Ed Miliband. Voor het eerst sinds hij oppositieleider is, bepaalt hij de agenda en wordt hij geprezen om zijn leiderschap.

Dat had niemand een week geleden voorzien. Toen zag het er nog dramatisch uit voor Miliband, die sinds september vorig jaar de Labour-partij leidt. Hij gaf een tenenkrommend interview over lerarenstakingen, waarin hij op robotachtige wijze steeds hetzelfde antwoord gaf. Hij struikelde tijdens toespraken over zijn woorden en wist tijdens vragenuurtjes in het Lagerhuis Cameron – zelfs als die het moeilijk had – zelden klein te krijgen. Zelfs Tony Blairs spindoctor Alastair Campbell, die nog steeds ‘spint’ voor Labour, klaagde over het gebrek aan strategie bij de nieuwe leider.

Te midden van een economische crisis en harde bezuinigingsmaatregelen wist Miliband volgens diverse peilingen de kiezer niet te overtuigen dat Labour een beter alternatief is voor de regering. Sterker nog: kiezers herkenden hem vaak niet als ze zijn foto voorgeschoteld kregen. Uit een peiling bleek dat zelfs Ian Duncan Smith, de door iedereen vergeten en impopulaire Tory-leider tussen 2001-2003 en nu minister van Werkgelegenheid, toen meer steun had dan Miliband nu.

Maar het afluisterschandaal gaf de Labour-leider munitie. Dat begon met een gedurfde aanval vorige week op Murdochs imperium. Nadat bekend werd dat de telefoon van het vermoorde meisje Milly Dowler was afgeluisterd door News of the World, vroeg hij om het aftreden van oud-hoofdredacteur Rebekah Brooks. En hij legde als eerste politiek leider de link tussen het afluisterschandaal en de overname van satellietzender BSkyB door Murdochs News Corp en riep op tot uitstel totdat het strafrechtelijke onderzoek is afgerond.

Daarmee negeerde Miliband het advies van zijn eigen spindoctor Tom Baldwin, voormalig Times-journalist. Baldwin gaf de Labour-parlementsleden begin dit jaar de opdracht om de overname van BSkyB en het afluisteren als twee aparte zaken te beschouwen. Miliband voelde echter de publieke walging groeien over het gebrek aan moreel besef bij Murdochs News Corp.

Dat zo’n aanval niet ongestraft blijft, bleek in het weekend toen Murdochs kranten over het vermeende cokegebruik van Baldwin schreven. Ook zou hij de bankrekening van een Conservatief Hogerhuis-lid hebben gehackt.

Bij Labour weten ze wat er gebeurt als je Murdoch dwarsboomt. Oud-leider Neil Kinnock werd kapotgemaakt door Murdochs tabloids. Dat was ook de reden dat Tony Blair, en vervolgens Gordon Brown, bij de mediamagnaat in het gevlij probeerden te komen. Net als Cameron en alle Conservatieve leiders voor hem. Alleen de Liberaal-Democraten boden weerstand – ook omdat Murdoch hen niet als serieuze macht beschouwde.

Niet dat Miliband zijn handen in onschuld kan wassen. Ook hij was vorige maand op het zomerfeest van Murdoch, en sprak de mediamagnaat niet aan op het afluisterschandaal. Het was „een gezelligheidssituatie”, zei hij.

Milibands optreden is vooral bedoeld om het Cameron moeilijk te maken. Die leek vorige week slechts langzaam te beseffen hoe groot de walging onder de burgers is en hoe wijdvertakt het afluisterschandaal. Hij hield vrijdag een inderhaast georganiseerde persconferentie, maar dat was tevergeefs. Zijn vriendschap met Andy Coulson en Rebekah Brooks, beiden oud-hoofdredacteuren van News of the World, zou hem vandaag opnieuw worden verweten.

Door het schandaal zijn ook aan regeringskant de kaarten opnieuw geschud. Voor het eerst is het Cameron die in het defensief zit, niet vicepremier Nick Clegg. Naar verluidt was het Clegg die Cameron eerst onder druk zette om te accepteren dat een nieuw onderzoek moet worden geleid door een rechter (waardoor getuigen onder ede worden gehoord), en nu om Labours motie te steunen.

De motie betekent dan ook dat de overname ‘politiek dood’ is, hebben regeringsbronnen vanochtend tegen de krant The Independent gezegd. De enige manier waarop Murdoch de satellietzender nog kan overnemen, is als hij zijn Britse kranten (The Sun, The Times en The Sunday Times) verkoopt.