Italiaanse schuld last voor banken

Italië kan niet zomaar speculanten de schuld geven van de uitverkoop van de aandelen van zijn banken. De beurskoersen van UniCredit en Intesa Sanpaolo, de twee grootste kredietverstrekkers van het land, zijn op 11 juli scherp gedaald, ondanks nieuwe eisen aan ‘short sellers’ om hun posities te openbaren. De reden: de banken raken verstrikt in het kruisvuur van de crisis rond de Italiaanse staatsschuld.

De banken hebben grote hoeveelheden Italiaanse staatsobligaties op hun balans staan. Bij UniCredit en Intesa Sanpaolo samen gaat het om meer dan 60 miljard euro – wat niet ver af ligt van hun gezamenlijke boekwaarde. Nu de rente op Italiaanse staatsobligaties stijgt, nemen de risico’s toe.

De hedgefondsen hebben dit opgemerkt. Beleggers die veel geld hebben uitstaan in de staatsobligaties van veiliger eurolanden als Duitsland, maar speculeren op een waardevermindering van de obligaties van zwaar in de schulden zittende staten als Italië, nemen nu ook zogenoemde ‘shortposities’ in ten aanzien van de aandelen van Italiaanse banken. De beurstoezichthouder heeft op 10 juli verordonneerd dat iedereen met een netto-shortpositie van meer dan 0,2 procent van het aandelenkapitaal van een bank zich bekend moet maken. Maar deze maatregel heeft geen einde kunnen maken aan de uitverkoop.

Het goede nieuws is dat de Italiaanse banken het op de korte termijn wel zullen redden. De kredietverstrekkers van het land zijn vrij conservatief in vergelijking met hun branchegenoten in de periferie van de eurozone. Aan het eind van het eerste kwartaal hadden de vijf grootste Italiaanse banken (in termen van hun bezittingen) meer deposito’s dan uitstaande leningen. Dit betekent dat ze voor hun financiering minder afhankelijk zijn van de kapitaalmarkten en dat ze beschermd zijn tegen hogere financieringskosten die worden veroorzaakt door de stijgende rente op Italiaanse staatsobligaties. De Italiaanse banken hebben tot nu toe ook beperkt gebruik gemaakt van de liquiditeitsfaciliteiten van de Europese Centrale Bank.

De meeste banken hebben sinds begin dit jaar ook hun kapitaalposities versterkt. Na een claimemissie van 5 miljard euro heeft Intesa Sanpaolo nu een kernkapitaal van bijna 10 procent, zelfs na verrekening van de jongste Basel III-hervormingen. De uitzondering is UniCredit, dat waarschijnlijk meer kapitaal moet binnenhalen. Maar die bank geniet enig respijt omdat het grootste deel van haar financiering afkomstig is van haar Duitse dochter, waardoor zij haar voordeel kan doen met de lagere rente op Duitse staatsobligaties.

Uiteindelijk kunnen de Italiaanse banken de schietschijf op hun rug alleen maar kwijtraken als de regering het vertrouwen van beleggers weet terug te winnen. Totdat het zover is, zal het speculeren tegen de aandelen van Italiaanse banken nog wel even doorgaan.

George Hay

Vertaling Menno Grootveld